De gebruikersinterface van Windows 11

Deze pagina bespreekt de gebruikersinterface van Windows 11, oftewel de taakbalk, het startmenu, het bureaublad en de app-vensters. Fervente Windows-gebruikers valt direct op dat de knoppen op de taakbalk (de balk onderaan het bureaublad) zijn gecentreerd, en het startmenu in het midden van het scherm opent. Verder is de gebruikersinterface van Windows 11 aanzienlijk gebruikersvriendelijker geworden ten opzichte van zijn voorgangers. Zo zijn het startmenu en de taakbalkhoek (voorheen het systeemvak genoemd) veel overzichtelijker, en is er voldoende ruimte tussen aanklikbare items waardoor het minder snel fout gaat met een aanraakcommando.

De taakbalk is het vertrekpunt voor het openen van het startmenu, het Win-X menu (gevuld met allerhande systeemtools), de zoekfunctie, Taakweergave (om snel te switchen tussen vensters en virtuele bureaubladen), het widgets-venster (met actueel nieuws), de chatfunctie en de aan de taakbalk vastgemaakte apps. Geheel rechts op de taakbalk is de taakbalkhoek te vinden, deze bevat app- en systeempictogrammen, de knop Snelle instellingen (waarbij de systeempictogrammen voor het netwerk, het geluid en de batterij zijn samengevoegd), de klok, een weergave van het aantal ongelezen meldingen en de knop om het bureaublad weer te geven.

WERKEN MET TABLETS EN AANRAAKSCHERMEN

Windows 11 heeft een 9 inch scherm als minimumeis voor tablets e.d. Rekening houdend met de aanraakcommando’s is dat een groot genoeg formaat om er prettig mee te kunnen werken. Kan je het toch niet helemaal goed zien dan kan het interessant zijn om de tekstgrootte aan te passen (via Instellingen > Toegankelijkheid > Tekengrootte) en/of de weergave in zijn geheel te vergroten (via Instellingen > Systeem > Beeldscherm), opties Schaal en Schermresolutie). Nadeel is wel dat er dan minder informatie op het beeldscherm past. Als alternatief kan een muis, stylus (een soort pen met rubberen dopje), digitale pen en/of toetsenbord uitkomst bieden. Denk daarbij aan een toetsenbord dat aan het scherm kan worden gekoppeld (zoals bij een Surface tablet), of anders via een USB-adapter draadloos contact maakt.



De taakbalk

De instellingen van de taakbalk zijn snel toegankelijk via een rechter muisklik op de taakbalk, optie Taakbalkinstellingen (hiermee opent Instellingen > Persoonlijke instellingen > Taakbalk). Kan je niet wennen aan het gecentreerde startmenu en zie je de uitlijning liever op de klassieke wijze aan de linkerzijde? Dit is aan te passen via Gedrag van taakbalk, wijzig hier de optie Uitlijning van taakbalk in Links (in plaats van Centreren). En wordt de optie Taakbalk automatisch verbergen geactiveerd dan is de taakbalk alleen zichtbaar wanneer de cursor eroverheen wordt bewogen.

Windows 11 taakbalk

TIP: De standaard kleurinstelling voor de gebruikersinterface is lichtgrijs. Zelf geef ik de voorkeur aan meer kleur, dat is in te stellen via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Kleuren.

De taakbalk op meerdere beeldschermen weergeven

Gebruik je meerdere beeldschermen dan wordt de taakbalk automatisch op alle aangesloten schermen weergegeven. De taakbalk wordt dan opgesplitst in een hoofdtaakbalk (voor het hoofdscherm, zoals dat bij Instellingen > Systeem > Beeldscherm > Meerdere beeldschermen is ingesteld) en aanvullende taakbalken (voor elk extra beeldscherm één). Standaard wordt de taakbalkhoek alleen op het hoofdscherm weergegeven, terwijl de vastgemaakte en geopende apps op alle beeldschermen te zien zijn. Eventueel kunnen de taakbalken op de bijschermen worden opgeschoond zodat deze alleen nog de app-knoppen van de op het betreffende scherm geopende apps laten zien. Dit gaat via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Taakbalk > Gedrag van de taakbalk, wijzig de optie Bij gebruik van meerdere beeldschermen mijn taakbalk-apps weergeven op in Taakbalk met open venster (of in Hoofdtaakbalk en taakbalk met open venster als alle openstaande apps ook op de hoofdtaakbalk weergegeven moeten worden). Zie je de taakbalk liever alleen op het hoofdscherm, vink dan de optie Mijn taakbalk weergeven op alle beeldschermen uit. Jammer genoeg is er geen optie om de vastgemaakte apps naar eigen inzicht over de verschillende taakbalken te verdelen...

DE TAAKBALK VERPLAATSEN

In tegenstelling tot zijn voorgangers bevat Windows 11 geen instelling om de taakbalk naar een andere rand te verplaatsen. Met de volgende registertweak kan de taakbalk echter nog wel naar de bovenrand worden verplaatst: open de register-editor, navigeer naar de registersleutel HKCU\Software \Microsoft \Windows \CurrentVersion \Explorer \StuckRects3 en open de registerwaarde Settings. Dubbelklik vervolgens op de vijfde positie van de tweede rij op de waarde 03 en wijzig deze in 01 (door de waarde weer te wijzigen in 03 wordt de oorspronkelijke locatie van de taakbalk hersteld). Tenslotte moet via Taakbeheer (te openen via een rechter muisklik op de startknop; klik zo nodig op de vermelding Meer details om de tabbladen weer te geven), tabblad Processen het proces Windows Verkenner (onderaan de lijst) worden beëindigd. De gebruikersinterface van Windows valt hierdoor weg, maar is weer te herstellen via Bestand, Nieuwe taak uitvoeren, commando EXPLORER.


Het startmenu (knop Starten)

Het startmenu van Windows opent via de startknop (de knop met het Windows-logo op de taakbalk). Het startmenu bevat naast een snelkoppeling naar de zoekfunctie (bovenin het venster) ook een gedeelte voor vastgemaakte apps (onder het kopje Vastgemaakt) en een gedeelte voor aanbevolen apps en recent geopende bestanden (onder het kopje Aanbevolen). De aanbevolen apps kunnen eventueel worden verborgen via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Startmenu, schakel de optie Recent toegevoegde apps weergeven uit. Heb je ook geen behoefte aan de recent geopende bestanden, schakel dan ook de optie Recent geopende items weergeven in Start, Jumplists en de Verkenner uit (let op, want hiermee worden ook de lijsten met recent geopende bestanden in de jumplists en de Windows Verkenner gewist!).

Windows 11 startmenu

De knop Alle apps opent een alfabetisch geordende lijst met alle geïnstalleerde apps en systeemtools. Bovenin deze lijst staat een overzicht van meestgebruikte apps (heb je hier geen behoefte aan, schakel bij Instellingen > Persoonlijke instellingen > Startmenu dan ook de optie Meestgebruikte apps weergeven uit). Door op een van de kopjes (een letter of, wellicht meer voor de hand liggend, het &- of #-teken) te klikken, opent een alfabet-overzicht waarmee snel naar een andere letter in de lijst wordt gesprongen. De gele mapjes (bijvoorbeeld de map Windows Toegankelijkheid en de door apps toegevoegde mappen) kunnen via het pijltje worden uitgeklapt zodat onderliggende onderdelen bereikbaar zijn.

Windows 11 startmenu: Alle apps op alfabet

TIP: Mis je de mappen Accessoires, Systeem en Windows Systeembeheer met systeemtools (bekend van vorige Windows-versies)? Deze zijn verplaatst naar de ‘app’ Windows Tools.

De aan het startmenu vastgemaakte apps

Na de installatie van Windows bevat het startmenu in ieder geval al de door Microsoft toegevoegde apps en tools. Nieuw geïnstalleerde apps kunnen hier eenvoudig aan worden toegevoegd via de lijst Alle apps: klik met rechts op de betreffende app, optie Aan Start vastmaken. Onbelangrijke apps kunnen naar een minder prominente plek worden versleept, van het startmenu worden losgemaakt (optie Van Start losmaken) of helemaal van de computer verwijderd (optie Verwijderen). Dit laatste kan overigens ook via Instellingen > Apps > Apps en onderdelen, klik bij de te verwijderen app op de knop met de drie puntjes, optie Verwijderen.

Apps 'Aan de taakbalk vastmaken''en 'Van Start losmaken'

De gebruikersaccount-knop en de aan/uit-knop

Onderin het startmenu zijn op subtiele wijze de gebruikersaccount-knop (voor het vergrendelen, afmelden of switchen naar een ander gebruikersaccount) en de aan/uit-knop (voor het afsluiten, opnieuw opstarten en het activeren van de slaapstand) verwerkt. Desgewenst kunnen hier nog knoppen voor het venster Instellingen, de persoonlijke mappen (voor documenten, afbeeldingen, muziek, video’s en gedownloade bestanden), het netwerk en de persoonlijke map (een verzamelmap met alle persoonlijke mappen in de map Gebruikers op de C:-schijf) aan worden toegevoegd, dit gaat via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Startmenu > Mappen.

TIP: Opent het startmenu niet meer? Op de pagina over systeemherstel staan verschillende mogelijkheden om dit probleem op te lossen.

DE AAN/UIT-KNOP VAN WINDOWS

De aan/uit-knop is op verschillende manieren toegankelijk: via het startmenu, het Win-X menu, de toetscombinatie Ctrl-Alt-Del, de toetscombinatie Alt-F4 (mits het bureaublad is geactiveerd) of het aanmeldscherm. De computer is ook uit te zetten door de fysieke aan/uit-knop op de computerkast in te drukken, ook dan wordt Windows netjes afgemeld.


Het Win-X menu

Met een rechter muisklik op de startknop (bij aanraakschermen: door langdurig op de startknop te drukken) opent een menu met enkele veelgebruikte systeemtaken en opties voor slaapstand, afsluiten en herstarten. Dit menu is ook te openen met de toetscombinatie Win-X, vandaar dat het ook wel het Win-X menu wordt genoemd.

Het Win-X startmenu van Windows 11

Het Win-X menu bevat wél een verwijzing naar het venster Instellingen, maar niet naar het inmiddels naar de achtergrond gedrukte configuratiescherm. Gebruik je het configuratiescherm toch nog regelmatig, dan kan deze met de volgende tweak alsnog aan het Win-X menu worden toegevoegd: download het bestand configuratiescherm.zip (directe downloadlink), pak het ZIP-bestand uit en kopieer de snelkoppeling naar de standaard verborgen systeemmap C:\Gebruikers\ inlognaam\ AppData\ Local\ Microsoft\ Windows\ WinX\ Group2 en herstart de computer.

De standaard taakbalkknoppen Zoeken, Taakweergave, Widgets en Chat

Direct rechts naast de startknop staan de standaard taakbalkknoppen Zoeken, Taakweergave, Widgets en Chat. Deze functies worden hierna kort toegelicht. Maak je geen gebruik van deze taakbalkknoppen dan kunnen ze desgewenst worden verborgen via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Taakbalk > Taakbalkitems.

Taakbalkknoppen Windows 11

De knop Zoeken

De knop Zoeken opent de zoekfunctie van Windows. De zoekfunctie is multifunctioneel: de zoekresultaten bevatten apps, instellingen (voor bijvoorbeeld printers, resolutie e.d.), bestanden en de optie om met de zoekmachine Bing op internet verder te zoeken.

Windows 11 zoekfunctie

TIP: Het zoekvenster toont een dagelijks wisselende Microsoft Bing-foto. Heb je daar geen behoefte aan, verwijder deze dan door via Instellingen > Privacy & beveiliging > Zoekmachtigingen de optie Zoekmarkeringen weergeven uit te schakelen.

De knop Taakweergave

Met de knop rechts naast de zoekknop opent Taakweergave (tevens te openen met de toetscombinatie Win-Tab, en voor aanraakschermen: met een veegbeweging met drie vingers naar boven). De taakweergave bevat een overzicht van alle openstaande apps zodat snel van app gewisseld kan worden (vergelijkbaar met het taakvenster dat met de toetscombinatie Alt-Tab wordt getoond). Taakweergave heeft tevens een optie om virtuele bureaubladen aan te maken en daartussen te switchen.

Taakweergave en virtuele bureaubladen (Windows 11)

De knop Widgets

Met de knop Widgets (voor aanraakschermen: met een veegbeweging vanaf de linkerrand) wordt het widgets-venster getoond. Dit venster bevat actuele informatie met betrekking tot het weer, aandelen, sportuitslagen, verkeersinformatie e.d. en een verzameling artikelen uit verschillende nieuwsbronnen. Het checken van nieuwsfeiten en het weer wordt doorgaans via de mobiel gedaan, het lijkt er dan ook op dat Microsoft met deze nieuwe widget de concurrentie wil aangaan! Via de knop Meer opties (de knop met de puntjes) zijn de widgets in grootte te wijzigen (optie Klein, Medium of Groot), naar eigen voorkeur aan te passen (optie Widget aanpassen) of te verwijderen (optie Verwijderen). Met de knop Widgets toevoegen (middenin het widget-venster) kunnen widgets eenvoudig worden toegevoegd.

Windows 11 widgets

De knop Chat

De knop Chat (het paarse spraakwolkje met de camera) opent de chatfunctie van Microsoft Teams. Met Microsoft Teams kunnen groepsvergaderingen worden opgestart of bijgewoond. Zie de pagina over Microsoft Teams voor uitgebreide uitleg over deze functie.

De app-knoppen

Zodra je een app opent, wordt het app-icoontje in de vorm van een knop aan de taakbalk toegevoegd. Alle geopende apps krijgen een subtiel streepje onder de knop: zo is in één oogopslag te zien welke apps geopend zijn. Staan er meer vensters van dezelfde app open dan worden de knoppen ‘gestapeld’ weergegeven (zoals bij de rechter knop voor Word in de afbeelding).

Windows 11: openstaande apps op de taakbalk

De aan de taakbalk vastgemaakte apps

Het is handig om veelgebruikte apps aan de taakbalk vast te maken zodat ze niet meer omslachtig via het startmenu opgestart hoeven te worden. Klik hiervoor in het startmenu met rechts op de betreffende app, optie Aan de taakbalk vastmaken. Of nóg makkelijker: open de betreffende app, klik met rechts op het in de taakbalk geplaatste icoontje en kies Aan taakbalk vastmaken. Op deze manier kunnen zelfs het venster Instellingen en het configuratiescherm snel toegankelijk worden gemaakt! De volgorde van de knoppen op de taakbalk kan door middel van slepen worden aangepast. Wordt een app niet meer gebruikt, dan is deze op vergelijkbare wijze (met een rechter muisklik op de knop, optie Van taakbalk losmaken) weer van de taakbalk los te maken.

Windows 11: apps aan taakbalk vastmaken

PROBLEMEN MET VASTGEMAAKTE APPS

Is het icoontje van een vastgemaakte app plots verdwenen (zodat bij een mouseover slechts een leeg vierkantje zichtbaar is) en laat de app zich niet meer losmaken van de taakbalk? Dit is te herstellen door de taakbalk te resetten: navigeer met de register-editor naar de registersleutel HKCU\ SOFTWARE\ Microsoft\ Windows\ CurrentVersion\ Explorer\ Taskband, verwijder alle onderliggende registerwaarden (waaronder FavoritesResolve en Favorites) en meld tot slot het gebruikersaccount opnieuw aan. Let op, want alle vastgemaakte apps worden hierdoor verwijderd! Maak zo nodig vooraf eerst een schermafdruk van de taakbalk zodat je de indeling na de registertweak weer in ere kunt herstellen.


AAN DE TAAKBALK VASTGEMAAKTE APPS OPENEN MET HET TOETSENBORD

De aan de taakbalk vastgemaakte apps kunnen ook met het toetsenbord worden geopend, geactiveerd of geminimaliseerd. Gebruik hiervoor de Windows-toets in combinatie met een numerieke toets: het cijfer 1 staat voor de eerste app op rij in de taakbalk (geteld vanaf de knop Chat), cijfer 2 voor de tweede app op rij, etc. Staan er voor het betreffende programma meerdere vensters open, dan kan de toetscombinatie worden gebruikt om via de miniatuurweergaven door de vensters te bladeren.


Pop-upvenster met miniatuurweergaven

Wanneer met de muis over een app-knop in de taakbalk wordt bewogen, opent een pop-upvenster met miniatuurweergaven van alle openstaande vensters van die specifieke app. Deze functie is vooral handig wanneer meerdere vensters van dezelfde app open staan, en het venster dat je nu net nodig hebt achter andere vensters is verborgen. Via de miniatuurweergaven zijn deze ‘verborgen’ vensters snel te activeren (door op de bijbehorende miniatuurweergave te klikken) of af te sluiten (via kruisje rechts bovenin het miniatuurvenster). En wil je alleen even een korte blik op een van de vensters werpen, zonder deze te activeren? Beweeg de muis dan over een miniatuurweergave (zonder erop te klikken): het bijbehorende venster wordt hiermee naar de voorgrond gebracht, terwijl alle overige vensters tijdelijk worden geminimaliseerd.

Taakbalk: pop-upvenster met miniatuurweergaven

Jumplist

Door met rechts op een app-icoontje in de taakbalk te klikken, opent de bij de app behorende Jumplist. Afhankelijk van de betreffende app bevat deze lijst snelkoppelingen naar recent geopende bestanden of websites en programma-afhankelijke opties (zoals het openen van een nieuw venster, het sluiten van alle openstaande vensters, de app vastmaken aan/losmaken van de taakbalk e.d.). Een regelmatig te openen bestand kan eventueel ook aan de jumplist worden vastgepind zodat deze altijd snel toegankelijk is: klik daarvoor met rechts op de in de jumplist getoonde (recent gebruikte) snelkoppeling en kies Aan deze lijst vastmaken.

Jump Lists Windows 11 apps

PROBLEEM MET DE JUMPLIST OPLOSSEN

Het wil nog wel eens gebeuren dat een Jumplist van een specifiek programma er van het ene op het andere moment de brui aan geeft waardoor er geen recent geopende en vastgemaakte bestanden meer in de jumplist wordt getoond. Controleer in dat geval eerst via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Startmenu of de optie Recent geopende items weergeven in Start, Jumplists en de Verkenner wel is geactiveerd. Als dat het geval is, dan moet de oplossing gezocht worden in het resetten van de probleemveroorzakende jumplist (enig minpunt is dat de vastgepinde items hierna wel weer opnieuw aan de jumplist worden vastgemaakt moeten worden). Dit kan door het systeembestand te verwijderen dat de gegevens van de betreffende jumplist bevat. De systeembestanden voor de verschillende jumplists worden opgeslagen in de map %APPDATA%\ Microsoft\ Windows\ Recent\ AutomaticDestinations (kopieer deze link en plak hem in de adresbalk van de Windows Verkenner en verwijder de spaties). Deze map is behoorlijk gevuld, en uit de bestandsnamen is niet op te maken bij welke programma’s ze horen. Het juiste bestand zal daarom moeten worden achterhaald door gebruik te maken van een teksteditor als Kladblok (te openen via de zoekfunctie in de taakbalk). Hiermee kan de inhoud van de bestanden worden doorzocht op vermeldingen van bestandsnamen die voorheen in de falende jumplist stonden. Dit klinkt simpel, de bestanden bevatten echter zoveel informatie dat het achterhalen van het juiste bestand een behoorlijk lastige opgave is. Is het betreffende bestand eenmaal gevonden dan is het voldoende deze te verwijderen om de betreffende jumplist te resetten. Als alternatief voor dit tijdrovende zoekklusje zouden alle in de map aanwezige bestanden ook in één keer verwijderd kunnen worden, dat betekent dan wel dat hiermee de vastgepinde items van álle jumplists verloren gaan.


De taakbalkhoek

Geheel rechts op de taakbalk bevindt zich de taakbalkhoek (voorheen het systeemvak genoemd) met snelkoppelingen naar de op de achtergrond draaiende apps (zoals Microsoft Teams), veelgebruikte Windows-onderdelen (zoals het geluidsvolume, de netwerkverbinding, Windows-beveiliging, de batterijstatus, het penmenu, het schermtoetsenbord, het virtuele touchpad), de datum-/tijdvermelding, een vermelding van het aantal ongelezen meldingen en tot slot de ‘knop’ Bureaublad weergeven.

Het overloopmenu

Links in de taakbalkhoek worden de app-pictogrammen voor de op de achtergrond draaiende apps getoond. Om de taakbalkhoek overzichtelijk te houden, kunnen app-pictogrammen in het overloopmenu worden verborgen (dit menu opent met het opwaartse pijltje). Via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Taakbalk (of via een rechter muisklik op de taakbalk, optie Taakbalkinstellingen) > Overloopmenu in de hoek van de taakbalk is in te stellen welke app-pictogrammen direct zichtbaar zijn in de taakbalkhoek (optie Aan), en welke worden verborgen in het overloopmenu (optie Uit). De pictogrammen kunnen desgewenst ook door middel van verslepen tussen de taakbalkhoek en het overloopmenu worden verplaatst.

Windows 11 taakbalkhoek

TIP: Is de computer uitgerust met een aanraakscherm dan kan het interessant zijn om de pictogrammen voor het penmenu, schermtoetsenbord en virtueel touchpad te activeren. Dit gaat via een rechter muisklik op de taakbalk, optie Taakbalkinstellingen (ook te openen via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Taakbalk) > Pictogrammen voor de taakbalkhoek.

Datum, tijd en kalender

De taakbalkhoek toont de tijd en de datum. Staan deze verkeerd ingesteld, wijzig ze dan via een rechter muisklik op de klok, optie Datum en tijd aanpassen (of via Instellingen > Tijd en taal > Datum en tijd). Met een muisklik op de klok openen twee vensters: de kalender en het meldingencentrum voor meldingen van Windows en apps. Heb je geen behoefte aan de kalender dan is deze te minimaliseren met het pijltje in de rechterbovenhoek.

Snelle instellingen

Links van de datum en tijd is een gedeelte gereserveerd voor de zogenaamde ‘snelle instellingen’ voor het netwerk, het geluid en (indien aanwezig) de batterij. De pictogrammen voor deze onderdelen zijn samengevoegd tot één knop waarmee het venster Snelle instellingen geopend wordt. Dit venster bevat knoppen voor veelgebruikte functies zoals de wifi-verbinding, de bluetooth-verbindingen, de vliegtuigstand, de batterijbesparende stand, de nachtlamp, de concentratiehulp en de toegankelijkheidsopties (sommige knoppen zijn alleen beschikbaar als de betreffende functionaliteit door de hardware wordt ondersteund, bijvoorbeeld de knop Batterij bij laptops en tablets). Via Snelle instellingen bewerken (de knop met het potlood) kunnen naar eigen behoefte knoppen (zoals Mobiele hotspot en Toetsenbordindeling) worden toegevoegd, verwijderd en/of naar een andere locatie worden versleept.

Windows 11 Snelle instellingen

Onder de knoppen van het venster Snelle instellingen zijn, afhankelijk van het apparaat, een of twee schuifregelaars toegevoegd. De schuifregelaar voor de helderheid van het beeldscherm wordt alleen bij laptops en tablets getoond. Is de batterij bijna leeg of is de lichtintensiteit te hoog om prettig naar het scherm te kijken, dan kan de helderheid hier naar beneden worden bijgesteld. Met de tweede schuifregelaar kan het geluidsniveau direct worden aangepast. Via het pijltje rechts naast de schuifregelaar (de knop Audioapparaten beheren) kan snel naar een andere geluidsuitgang worden geswitcht (bijvoorbeeld van de geluidsboxen naar de koptelefoon). Een rechter muisklik op het speakericoontje (in de taakbalkhoek) toont drie opties: Problemen met geluid oplossen, Volumemixer openen en Geluidsinstellingen. De volumemixer is een handige tool voor het aanpassen van het volume van afzonderlijke geluidskanalen, waaronder de systeemgeluiden en het geluid van apps zoals de browser Edge, mediaplayer etc. (zie de afbeelding). De optie Geluidsinstellingen opent het venster Instellingen > Systeem > Geluid alwaar nog meer instellingen voor het geluid kunnen worden doorlopen.

Windows 11 volumemixer apps

Meldingencentrum

Tijdens het gebruik van de computer ontvang je met grote regelmaat meldingen die wellicht je aandacht nodig hebben. Dat kunnen systeemmeldingen van Windows zijn, of meldingen van apps. Het belang van de meldingen loopt nogal uiteen: van serieuze systeemgerelateerde problemen en praktische zaken zoals alarmen en agenda-items, tot notificaties van social media (zoals Facebook, Twitter of Instagram) en vragen van Windows Feedback.

Nieuwe meldingen verschijnen als een pop-up rechts onderin het scherm, direct boven de taakbalkhoek. Doe je niets met deze pop-up, dan wordt de melding bewaard in het Meldingencentrum. Het cirkeltje rechts van de klok toont hoeveel meldingen er op je staan te wachten om af te handelen. Het meldingencentrum opent met een klik op dit cirkeltje of op de klok (voor aanraakschermen: met een veegbeweging vanaf de rechterrand naar het midden van het scherm). Gelezen of afgehandelde meldingen kunnen eenvoudig via het kruisje worden verwijderd.

Zorgt de grote hoeveelheid meldingen van een specifieke app of Windows-onderdeel voor veel ergernis, blokkeer deze dan met een rechter muisklik op het bericht, optie Alle meldingen uitschakelen voor.... Wil je alleen de pop-ups in de taakbalkhoek en/of het afspelen van het meldingsgeluid blokkeren, klik dan met rechts op een melding van deze app, optie Instellingen voor meldingen openen en deactiveer hier de opties Banners met meldingen weergeven en/of Een geluid afspelen wanneer er een melding binnenkomt. Via Instellingen > Systeem > Meldingen onder het kopje Meldingen van apps en andere afzenders is eventueel per app in te stellen of deze meldingen mag tonen  (klik eventueel door om specifieke wijzigingen voor de betreffende app aan te brengen).

Wil je in zijn geheel geen meldingen meer ontvangen, schakel dan bij sub Meldingen de optie Meldingen uit. Wil je nog wel meldingen ontvangen maar mogen deze niet op het vergrendelingsscherm worden weergegeven en/of geen meldingsgeluid afspelen, klik dan door bij deze optie en vink de bijbehorende opties uit. Hecht je wel waarde aan de meldingen maar wil je ze tijdelijk dempen (bijvoorbeeld omdat je geconcentreerd aan het werk bent), dan kan de concentratiehulp uitkomst bieden.

Alle meldingen uitschakelen voor ...

Taalbalk

Zijn meerdere invoertalen en toetsenbordindelingen geïnstalleerd (bij Instellingen > Tijd en taal > Taal & regio) dan toont de taakbalkhoek de taalbalk waarmee tussen de verschillende invoertalen en toetsenbordindelingen kan worden geswitcht (in de afbeelding de knop NLD).

Windows 11 toetsenbordindeling (Taal & regio)

Hardware veilig verwijderen en media uitwerpen

Om het risico op gegevensverlies te minimaliseren, is iedereen er gewend aan geraakt om een via USB aangesloten externe schijf, USB-stick of andersoortige opslag eerst netjes af te melden via de optie Hardware veilig verwijderen en media uitwerpen in de taakbalkhoek. Inmiddels is dit niet meer nodig, schrijfcache wordt voor dergelijke media namelijk niet meer gebruikt. Dit heeft wel als nadeel dat een aangesloten opslagapparaat traag kan reageren, in dat geval kan je de schrijfcache alsnog inschakelen (via Apparaatbeheer, onderdeel Schijfstations, rechter muisklik op de betreffende schijf, optie Eigenschappen, tabblad Beleidsregels, activeer de optie Beste prestaties). Hierdoor moet de opslag voortaan wel weer softwarematig losgekoppeld worden!

Veilig uitwerpen USB-stick, externe schijf en andersoortige opslag

Digitale pen (stylus)

Is een digitale pen aangesloten en wordt deze geactiveerd (door op de knop van de pen te drukken), dan opent het Microsoft Whiteboard en wordt een pictogram voor het penmenu (een afbeelding van een schrijvende pen) aan de taakbalkhoek toegevoegd. Via een klik op het Pen-pictogram opent het knipprogramma. Dit is handig, want zo kan snel een schermafdruk gemaakt worden die vervolgens direct met de pen van aantekeningen kan worden voorzien. Met het virtuele whiteboard en de pen kunnen digitale schetsen worden gemaakt, bewaard en/of gedeeld. Deze feature is alleen interessant wanneer wordt gewerkt met een aanraakscherm in combinatie met een digitale pen (zie Instellingen > Bluetooth en apparaten > Pen en Windows Ink voor meer informatie over het gebruik van Windows Ink en de digitale pen).

Digitale pen (stylus) en Windows-Ink werkruimte (whiteboard)

Schermtoetsenbord

Een schermtoetsenbord is met name makkelijk voor aanraakschermen, maar kan ook met een gewoon scherm nuttig zijn als er even geen toetsenbord is aangesloten. Maak je regelmatig gebruik van het schermtoetsenbord, voeg dan een snelkoppeling aan de taakbalkhoek toe via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Taakbalk > Pictogrammen van de taakbalkhoek, optie Schermtoetsenbord.

Schermtoetsenbord (Windows 11)

De knop ‘Bureaublad weergeven’

Wordt met de muis over het smalle streepje rechts naast de klok in de taakbalkhoek bewogen, dan verschijnt de ‘knop’ Bureaublad weergeven. Met deze functie, die ook te activeren is met de toetscombinatie Win-D, worden in één moeite alle openstaande vensters geminimaliseerd of weer geopend. De knop Bureaublad weergeven is desgewenst van de taakbalk te verwijderen via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Taakbalk > Gedrag van de taakbalk, optie Selecteer de uiterste hoek van de taakbalk om het bureaublad weer te geven.

Het bureaublad

Het eerste wat in het oog springt bij het bureaublad, is de achtergrond. Direct na installatie van Windows toont het bureaublad de standaard Windows 11-afbeelding. De bureaubladachtergrond kan echter ook eenvoudig naar eigen smaak worden gepersonaliseerd met een afbeelding, kleur of diavoorstelling! Dit gaat met een rechter muisklik op een leeg gedeelte van het bureaublad, optie Aan persoonlijke voorkeur aanpassen (of via Instellingen > Persoonlijke instellingen) > Achtergrond, selecteer hier een van de volgende opties:

Achtergrondafbeelding bureuablad

Snelkoppelingen op het bureaublad

Het bureaublad is een centrale plek in Windows waar gemakkelijk naar teruggekeerd wordt. Het bureaublad is voor veel gebruikers dan ook een ideale locatie om snelkoppelingen naar mappen, bestanden, veelgebruikte programma’s (apps) en websites op te plaatsen. Het advies is wel om het bureaublad hierbij overzichtelijk te houden.

Snelkoppelingen naar mappen en bestanden maak je eenvoudig vanuit de Windows Verkenner: klik met rechts op het bestand, optie Meer opties weergeven, optie Kopiëren naar, optie Bureaublad (snelkoppeling maken). Let op: sla bestanden altijd eerst op in een van de persoonlijke mappen (Documenten, Afbeeldingen e.d.) en plaats daarna pas een snelkoppeling van zo’n bestand op het bureaublad, dit verkleint de kans dat bestanden per ongeluk worden verwijderd!

Snelkoppeling maken op het bureaublad

Het maken van snelkoppelingen naar apps gaat het makkelijkst via de ‘verborgen’ systeemmap shell:appsfolder: open deze map (door het pad shell:appsfolder in de adresbalk van de Windows Verkenner te plakken) en klik met rechts op de betreffende app, optie Snelkoppeling maken.

Ook websites kunnen als snelkoppeling op het bureaublad worden geplaatst. Bij de meeste browsers gaat dit alsvolgt: sleep het website-icoontje dan wel het slotje in de adresbalk (vlak voor het internetadres) met de muis naar het bureaublad. Deze methode heeft wel als nadeel dat de snelkoppeling wordt voorzien van het icoontje van de browser, en niet het herkenbare icoontje dat bij de website hoort. Op de pagina over Edge wordt een alternatieve manier beschreven om een snelkoppeling naar een website te maken waarbij het icoontje van de betreffende website wèl wordt weergegeven.

De snelkoppelingen naar standaardonderdelen uit de Windows Verkenner (de map Computer, de prullenbak, de map met persoonlijke bestanden, het netwerk en het configuratiescherm) zijn eenvoudig aan het bureaublad toe te voegen of te verwijderen via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Thema’s > Instellingen voor bureaubladpictogrammen.

TIP: Zijn de aan het bureaublad toegevoegde snelkoppelingen niet zichtbaar? Controleer dan met een rechter muisklik op het bureaublad, optie Beeld of de optie Bureaubladpictogrammen weergeven is aangevinkt.

DE OPTIE ‘BUREAUBLAD (SNELKOPPELING MAKEN)’ HERSTELLEN

De optie Bureaublad (snelkoppeling maken) wil nog wel eens op onverklaarbare wijze uit het contextmenu van de Windows Verkenner verdwijnen. Dit is als volgt te herstellen: navigeer met de Windows Verkenner naar de map C:\Gebruikers \inlognaam \AppData \Roaming \Microsoft \Windows \SendTo (ook te openen met het commando SHELL:SENDTO in de adresbalk van de Windows Verkenner) en maak hier een nieuw tekstbestand aan (rechter muisklik, optie Nieuw, Tekst-document). Wijzig de gehele naam (dus inclusief de extensie .txt; activeer zo nodig op tabblad Beeld de optie Bestandsextensies) in Bureaublad (snelkoppeling maken).DeskLink, het probleem zou nu opgelost moeten zijn.

TIP: De meestgebruikte map om een snelkoppeling naar te plaatsen, is het bureaublad. Het is echter vrij eenvoudig om extra bestemmingen toe te voegen aan de optie Kopiëren naar in het contextmenu, bijvoorbeeld de opslaglocatiDE TAAestanden (al dan niet via OneDrive). Plaats hiervoor (via het contextmenu...) een snelkoppeling naar de betreffende map op het bureaublad en verplaats deze met knippen en plakken naar de map SendTo.


Afmeting en rangschikking pictogrammen wijzigen

Vind je de pictogrammen op het bureaublad te groot of juist te klein? Het formaat kan eenvoudig worden gewijzigd met een rechter muisklik op het bureaublad, optie Beeld, opties Grote, Normale of Kleine pictogrammen (of op alternatieve wijze: minimaliseer alle apps met de toetscombinatie Win-D, druk vervolgens de Ctrl-toets in en scrol tegelijkertijd het wieltje van de muis op of neer). Een waarschuwing is wel op zijn plaats: door het verkleinen of vergroten van pictogrammen wordt de rangschikking op het bureaublad gewijzigd. De pictogrammen kunnen dan wel weer netjes worden geordend (door met rechts op een leeg gedeelte van het bureaublad te klikken en vervolgens te kiezen voor Beeld, Pictogrammen Automatisch schikken, eventueel aangevuld met de optie Pictogrammen uitlijnen op raster), maar de oude indeling komt hier niet mee terug.

Een back-up van de bureaubladpictogrammen maken

Heb je veel pictogrammen op het bureaublad staan? Maak dan een back-up van de indeling, altijd handig om achter de hand te hebben wanneer de pictogrammen om een of andere reden door elkaar gehusseld zijn. Dit kan met de tool DesktopOK (download: www.softwareok.com/?seite=Freeware/DesktopOK; bestand DesktopOK_x64.zip). Klik op de knop Opslaan om de indeling vast te laten leggen in het bestand C:\Gebruikers \inlognaam \AppData \Roaming \DesktopOK \DesktopOK.ini. Gaat het mis dan kan de back-up met de knop Terugzetten eenvoudig worden teruggezet. Desgewenst kan de pictogramindeling ook in een apart DOK-bestand worden opgeslagen (via de menubalk, DesktopOK, optie Pictogramindeling opslaan als ‘*.dok’) zodat deze is over te zetten naar een andere computer of na een herinstallatie van Windows kan worden teruggezet (optie Pictogramindeling laden uit ‘*.dok’).

Bureaubladpictogrammen: back-up maken en terugzetten met Desktop OK

AUTOMATISCHE TEKST ‘- Snelkoppeling’ UITSCHAKELEN

Een nieuw aangemaakte snelkoppeling op het bureaublad wordt standaard voorzien van de tekst - Snelkoppeling zodat duidelijk is dat het om een snelkoppeling gaat. Deze onzinnige aanvulling kan via het register worden uitgeschakeld: start de register-editor, navigeer naar de registersleutel HKCU \Software \Microsoft \Windows \CurrentVersion \Explorer, wijzig de (binaire) registerwaarde link van 1A 00 00 00 (of welke andere waarde dan ook...) in 00 00 00 00 en herstart de computer. Let op: reeds bestaande snelkoppelingen moeten daarna nog handmatig worden aangepast.


Werken met meerdere bureaubladen

In Windows 11 kan met meerdere virtuele bureaubladen worden gewerkt. Dit is met name handig om verschillende werkomgevingen van elkaar te scheiden: bijvoorbeeld één voor werk en één voor privézaken. Onderin het venster van Taakweergave (te openen via het icoontje op de taakbalk, of met de toetscombinatie Win-Tab) zijn de reeds aangemaakte bureaubladen zichtbaar. Door op een van de virtuele bureaubladen te klikken, wordt snel naar dit bureaublad overgestapt. Via het plusteken bij Nieuw bureaublad is een nieuw bureaublad aan te maken, de volgorde is door middel van slepen aan te passen. Met een dubbelklik op de naam van een bureaublad is deze van een passende naam te voorzien. Via Instellingen > Persoonlijke instellingen > Achtergrond, optie Achtergrond aan uw persoonlijke voorkeur aanpassen kan elk afzonderlijk bureaublad van een eigen achtergrond worden voorzien.

Virtuele bureaubladen maken (Windows 11)

Door middel van slepen zijn openstaande programma’s naar een ander bureaublad te verplaatsen. Het is ook mogelijk om een openstaand venster op alle bureaubladen te tonen (dit is met name handig wanneer een specifiek programma altijd zichtbaar moet zijn op één van de aangesloten beeldschermen, bijvoorbeeld het e-mailprogramma of streaming tv): klik vanuit de taakweergave met rechts op het betreffende venster en activeer de optie Dit venster weergeven op alle bureaubladen. Moeten alle geopende vensters van één specifiek programma (bijvoorbeeld de vensters van de Windows Verkenner) ook op de andere bureaubladen worden weergegeven, activeer dan ook de optie Vensters van deze app weergeven op alle bureaubladen.

TIP: Wordt regelmatig met meerdere bureaubladen gewerkt, maak dan gebruik van de volgende sneltoetsen: Win-Ctrl-D (voor het aanmaken van een nieuw bureaublad), Win-Ctrl-F4 (voor het sluiten van het huidige bureaublad) en Win-Ctrl in combinatie met de pijltjestoets naar links of rechts (voor het wisselen tussen bureaubladen).

Contextmenu's

De gebruikersinterface van Windows maakt gebruik van contextmenu’s: kleine venstertjes met onderwerpspecifieke opties en instellingen. Een contextmenu opent met een rechter muisklik op een item (voor aanraakschermen: door langdurig op een item te drukken). Contextmenu’s zijn op vele plekken te vinden: je vind ze onder andere bij Windows-onderdelen (zoals de taakbalk en het bureaublad), bij de apps in het startmenu en bij mappen en bestanden in programma’s (bijvoorbeeld in de Windows Verkenner). Vergeleken met eerdere Windows-versies bevat het contextmenu van de Windows Verkenner relatief weinig opties, het klassieke uitgebreide contextmenu is echter nog steeds te openen via de optie Meer opties weergeven. In sommige gevallen opent een uitgebreider contextmenu wanneer tijdens de rechter muisklik ook de Shift-toets wordt ingedrukt (bijvoorbeeld bij de aan de taakbalk vastgemaakte apps).

HET VERTROUWDE CONTEXTMENU HERSTELLEN

Ben je niet tevreden over het compacte contextmenu, bijvoorbeeld omdat je niet kan wennen aan de symbolen voor alledaagse taken (zoals Kopiëren, Plakken en Verwijderen) of omdat je veel te vaak de optie Meer opties weergeven moet aanklikken? Weet dan dat het klassieke contextmenu van Windows 10 met de volgende registertweak is te herstellen: open de register-editor, navigeer naar de sleutel HKCU\Software\Classes\CLSID, maak (via een rechter muisklik, optie Nieuw) de registersleutel {86ca1aa0-34aa-4e8b-a509-50c905bae2a2} aan, open deze sleutel en maak op vergelijkbare wijze de registersleutel InprocServer32. Open vervolgens de onder deze sleutel aangemaakte registerwaarde (Standaard) en sla deze (zonder een waarde op te geven) weer op met de knop OK. Nadat Windows 11 opnieuw is opgestart, wordt voortaan het klassieke contextmenu weergegeven. Door beide registersleutels te verwijderen, wordt het compacte contextmenu weer hersteld.

TIP: Ook het klassieke lint van de Windows Verkenner is te herstellen! Pas hiervoor een vergelijkbare registertweak toe, maar dan met de registersleutel {d93ed569-3b3e-4bff-8355-3c44f6a52bb5}.


Vensters

Alle apps (bijvoorbeeld de Office-programma’s, de Windows Verkenner e.d.) openen in een venster. Deze vensters kunnen schermvullend worden weergegeven, in aangepaste grootte, of geminimaliseerd naar de taakbalk (bij minimaliseren is de app nog wel in gebruik, maar niet geopend op het bureaublad). De bekendste manier om de weergave van het venster aan te passen, gaat via de knoppen Minimaliseren, Maximaliseren/Vorig formaat en Sluiten rechts bovenin het venster.

Vensters minimaliseren

Er zijn echter meer manieren om vensters te openen, maximaliseren, minimaliseren en/of af te sluiten! Met een dubbelklik op de titelbalk van een venster wordt bijvoorbeeld snel gewisseld tussen Maximaliseren en Vorig formaat. En met de toetscombinatie Win-D worden alle geopende vensters direct naar de taakbalk geminimaliseerd of weer geopend. De Windows-toets in combinatie met de pijltjestoetsen doet programma’s maximaliseren, minimaliseren of naar voorgedefinieerde plekken verplaatsen (zie de dockingfunctie hierna). De toetscombinatie Win-Home minimaliseert alle openstaande programma’s, met uitzondering van het actieve venster (de oude situatie wordt hersteld door deze toetscombinatie nogmaals te gebruiken). Ook door het actieve venster met de linkermuisknop vast te houden en stevig te schudden, worden alle overige vensters geminimaliseerd. Dit wordt de Aero Shake-functie genoemd en kan via Instellingen > Systeem > Multitasking, optie Titelbalk venster schudden worden in- en uitgeschakeld. En met de toetscombinatie Alt-F4 wordt het actieve venster afgesloten.

Vensters naar een voorgedefinieerde plek verplaatsen (de redockingfunctie)

Met de redockingfunctie kunnen vensters in een handomdraai naar een voorgedefinieerde plek op het scherm worden verplaatst. Deze voorgedefinieerde plekken zijn op drie manieren te gebruiken:

Windows 11 redocking functie (voor het plaatsen van vensters)

Passen de voorgedefinieerde verhoudingen niet goed bij de inhoud van de geplaatste vensters? Beweeg de muis dan over de scheidingslijn tussen de vensters zodat een dikke lijn verschijnt. Door deze lijn te verslepen, kan de indeling van de vensters eenvoudig worden aangepast. De instellingen van de dockingfunctie zijn eventueel aan te passen via Instellingen > Systeem > Multitasking > Vensters uitlijnen (klap het menu uit voor de opties). Schakel je de dockingfunctie liever uit, deactiveer dan de optie Vensters uitlijnen.

TIP: Wil je zelf zones kunnen instellen, kijk dan eens naar de PowerToy FancyZones van Microsoft.

Openingslocatie app-vensters vastleggen

Voor velen een bron van irritatie: apps die steeds maar weer op dezelfde ongewenste plek en/of in een ongewenst formaat openen. Hoewel Windows de laatst toegepaste locatie- en formaatwijziging zou moeten onthouden, blijkt dit in de praktijk zelden het geval. Er is gelukkig een simpele oplossing: klik met de rechtermuisknop op een leeg gedeelte van de titelbalk van het venster, kies Formaat wijzigen en wijzig de vensterranden door met de muis aan de hoeken en/of de randen te trekken. Herhaal deze procedure indien nodig een aantal keer totdat de nieuwe locatie permanent vastligt.

Formaat wijzigen van een venster

© 2001-2022 - - SchoonePC - Rotterdam - Privacyverklaring