Instellingen Windows 11: onderdeel Persoonlijke instellingen

Deze pagina bevat informatie over het onderdeel Persoonlijke instellingen van het venster Instellingen.

Sub Achtergrond

De bureaubladachtergrond kan met een afbeelding, specifieke kleur, diavoorstelling of roulerende afbeeldingen van Windows-spotlight worden verfraaid. Voor meer informatie wordt verwezen naar de pagina over het bureaublad waar reeds uitgebreid aandacht is besteed aan de verschillende instelmogelijkheden.

Sub Kleuren

Met de optie Kies de modus kan de modus voor de achtergrond van Windows-vensters en/of apps worden ingesteld, je kan kiezen uit Licht (lichtgrijs), Donker (zwart) of Aangepast. De donkere modus wordt over het algemeen als prettiger voor de ogen ervaren. Wil je de titelbalken en vensterranden van een kleur voorzien, kies dan een van de voorgestelde accentkleuren (of eventueel een alternatieve kleur met de knop Kleuren weergeven) en activeer de optie Accentkleur weergeven op titelbalken en vensterranden. Met een Houdiniachtige truc is het ook mogelijk om diezelfde kleur op het startmenu en de taakbalk toe te passen: stel de optie Kies de modus in op Aangepast, de optie Kies uw standaardmodus voor Windows op Donker, de optie Kies een standaard app-modus op Licht (hoe verzin je het?!), kies de gewenste accentkleur en activeer tot slot de (inmiddels toegankelijk geworden) optie Accentkleur weergeven op Start en de taakbalk. De transparante weergave voegt weinig toe en kan dus net zo goed worden uitgezet (optie Transparantie-effecten), zeker als de capaciteit van de grafische processor beperkt is.

LET OP: Wordt de optie Accentkleur op Automatisch ingesteld (in plaats van op een zelfgekozen kleur) dan wordt de accentkleur automatisch afgestemd op de achtergrondafbeelding. Wordt het bureaublad verfraaid met een periodiek wisselende fotocollage dan zal de accentkleur van onder andere het startmenu en de taakbalk frequent wijzigen.

Sub Thema's

Windows werkt met thema’s waarbij de bureaubladachtergrond en de accentkleuren op elkaar zijn afgestemd, en aparte instellingen voor de muiscursor en de systeemgeluiden worden toegepast. Bij de optie Huidig thema worden de standaard in Windows aanwezige thema’s weergegeven. Ben je nieuwsgierig naar meer mogelijkheden, zoek dan verder via de knop Bladeren door thema’s of stel zelf een thema samen met de opties bovenin de sub (leg het nieuw aangemaakte thema vast via met de knop Opslaan).

TIP: Heb je last van de systeemgeluiden die te pas en te onpas uit de speakers schallen, pas het geluidsschema (met standaardgeluiden voor specifieke Windows-gebeurtenissen) dan aan via de knop Geluiden, kies bij Geluidsschema voor Geen geluiden en bevestig met de knop Toepassen.

Sub Dynamische verlichting

Randapparatuur (zoals een toetsenbord of muis) met dynamische LED-verlichting is in opkomst. Deze LED-lampjes kunnen aangestuurd worden met de software van de betreffende fabrikant, of via deze sub (mits het apparaat ondersteuning biedt voor HID LampArray). Er kunnen speciale effecten worden ingesteld voor de helderheid, het ritme en de kleurovergangen van de LED-verlichting. Er is ook een optie om deze effecten te koppelen aan gebeurtenissen binnen een specifieke app (zoals bij geluidsfragmenten of videobeelden).

Sub Vergrendelingsscherm

Wordt de pc enige tijd niet gebruikt, dan wordt het beeldscherm uitgeschakeld of de pc in slaapstand gezet. Hiermee wordt gelijk ook het gebruikersaccount vergrendeld. Het gebruikersaccount kan echter ook handmatig worden vergrendeld (met de toetscombinatie Win-L, de toetscombinatie Ctrl-Alt-Del of via de accountknop in het startmenu), of dynamisch (door met de telefoon van de pc weg te lopen). Zodra de pc weer wordt ingeschakeld, verschijnt het vergrendelingsscherm. Dit scherm moet eerst worden weggeklikt (of weggeveegd) voordat het gebruikersaccount weer kan worden aangemeld.

Het eerste dat opvalt wanneer het vergrendelingsscherm wordt getoond, is de achtergrondafbeelding. Standaard staat deze ingesteld op de periodiek wisselende afbeeldingen van Windows-spotlight, eventueel kan dit bij optie Uw vergrendelingsscherm personaliseren worden gewijzigd in een vaste afbeelding (van Windows of uit de eigen collectie via de knop Door foto’s bladeren) of een diavoorstelling (uit de persoonlijke map Afbeeldingen, of uit een zelfgekozen map via de knop Bladeren). Schakel desgewenst de optie Leuke weetjes, tips en trucs en meer op uw vergrendelingsscherm weergeven uit. De afbeelding op het vergrendelingsscherm wordt ook toegepast op het aanmeldscherm (dat verschijnt wanneer het vergrendelingsscherm is weggeklikt). Wil je dit niet, deactiveer dan de optie De achtergrondafbeelding voor het vergrendelingsscherm weergeven op het aanmeldingsscherm zodat de afbeelding in het aanmeldscherm wordt vervangen door de ingestelde accentkleur.

Het vergrendelingsscherm toont de tijd, datum en een icoontje voor de netwerkverbinding (rechts onderin). Bij mobiele apparaten wordt hier ook nog een icoontje voor de resterende batterijduur aan toegevoegd. Is de optie Widgets geactiveerd dan kunnen widgets toestemming worden gegeven om (privacygevoelige) informatie op het vergrendelingsscherm tonen (denk bijvoorbeeld aan het actuele weer, nieuw binnengekomen e-mailberichten e.d.). De optie Laat de afbeelding op het vergrendelingsscherm reageren wanneer ik mijn pc verplaats (alleen bij daarvoor geschikte mobiele apparaten) zorgt ervoor dat de afbeelding op het vergrendelingsscherm een beetje mee lijkt te bewegen wanneer het apparaat wordt verplaatst.

Schermbeveiliging

Via Schermbeveiliging kan een screensaver worden ingesteld: een bewegend beeld dat het beeldscherm beschermt tegen inbranden wanneer de pc een tijdje niet wordt gebruikt. Zodra de muis of het toetsenbord wordt aangeraakt, kan er direct weer worden doorgewerkt. Wil je dat het gebruikersaccount direct wordt vergrendeld bij het in werking treden van de schermbeveiliging, activeer dan de optie Aanmeldingsscherm weergeven bij hervatten. De meest gewaardeerde screensaver is wellicht een diavoorstelling van de persoonlijke foto’s (kies voor Foto’s en selecteer via de knop Instellingen een map met afbeeldingen, bijvoorbeeld de persoonlijke map Afbeeldingen).

Vergrendelingsscherm vertragen of uitschakelen

Moet het gebruikersaccount vaak worden ontgrendeld na het ontwaken uit de slaapstand of het activeren van het beeldscherm, dan kan dat op den duur gaan irriteren. Er zijn gelukkig wel mogelijkheden om het automatisch vergrendelen te vertragen of uit te schakelen:

• Pas de time-outs voor het beeldscherm en de slaapstand aan zodat de vergrendeling minder snel wordt ingeschakeld, dit gaat via Scherm time-out.
• Bouw een vertraging in zodat het vergrendelingsscherm wel wordt getoond, maar de daadwerkelijke vergrendeling binnen het ingestelde tijdsbestek (bijvoorbeeld 10 seconden) nog kan worden voorkomen met een muisbeweging of toetsaanslag. Open hiervoor met de register-editor de registersleutel HKLM \SOFTWARE \Microsoft \Windows NT \CurrentVersion \Winlogon, voeg de tekenreekswaarde ScreenSaverGracePeriod toe en geef deze de waarde 10 (maximaal 60).
• Moet de vergrendeling alleen handmatig geactiveerd kunnen worden, schakel het automatisch activeren dan uit via Schermbeveiliging, deactiveer optie Aanmeldingsscherm weergeven bij hervatten.
• Schakel het vergrendelingsscherm in zijn geheel uit (zodat direct naar het aanmeldscherm wordt overgeschakeld). Wijzig hiervoor in de registersleutel HKLM \SOFTWARE \Policies \Microsoft \Windows \Personalization de DWORD-registerwaarde NoLockScreen in de waarde 1. Ontbreekt de registersleutel Personalization dan is deze aan te maken via een rechter muisklik op de sleutel Windows, optie Nieuw, optie Sleutel en geef de naam Personalization op. Maak vervolgens op vergelijkbare wijze de DWORD-registerwaarde NoLockScreen aan.

TIP: Ook het aanmeldscherm dat volgt nadat het vergrendelingsscherm is weggeklikt, kan worden uitgeschakeld.

Sub Tekstinvoer

Deze sub bevat opties om invoermethodes zoals het schermtoetsenbord, spraakinvoer e.d. naar eigen smaak aan te passen. Wil je wat meer kleur toevoegen, kies dan een van de voorgedefinieerde thema’s of stel er zelf een samen. Via de optie Schermtoetsenbord zijn extra opties beschikbaar. Zijn de toetsen op het schermtoetsenbord te klein waardoor je regelmatig verkeerde letters typt, wijzig de grootte dan met behulp van de schuifregelaar. Zijn de letters op het schermtoetsenbord te klein om ze goed te kunnen zien, maak ze dan groter met de optie Tekstgrootte van toets.

Sub Startmenu

Sub Startmenu bevat weergave-instellingen voor de onderdelen van het startmenu. Met het uitschakelen van optie Recent toegevoegde apps weergeven worden de nieuw geïnstalleerde apps uit de lijst met aanbevelingen verwijderd. Er zal echter niet veel van te merken zijn omdat de apps overschaduwd worden door de grote hoeveelheid recent geopende bestanden. Ook deze kunnen uit het startmenu verwijderd worden (via de optie Aanbevolen bestanden in Start, recente bestanden in Verkenner en items in jumplists), de verwijzingen naar de betreffende bestanden worden dan echter ook uit de jumplists van programma’s op de taakbalk en uit de mappen onder Thuis (van de Windows Verkenner) verwijderd. Is de optie eenmaal uitgeschakeld dan zal je deze verwijzingen opnieuw moeten opbouwen, schakel deze dus alleen uit als dat geen probleem voor je is! Worden de tips en aanbevolen apps (oftewel advertenties) als overbodig of irritant ervaren, deactiveer dan optie Aanbevelingen voor tips, snelkoppelingen, nieuwe apps en meer weergeven. En heb je geen behoefte aan de vermelding van recent bezochte websites, schakel dan ook optie Websites afkomstig uit uw browsegeschiedenis weergeven uit. Optie Meestgebruikte apps weergeven regelt de weergave van frequent gebruikte apps bovenin de lijst met alfabetisch geordende apps (bij onderdeel Alle). Is deze optie niet toegankelijk, activeer dan bij Instellingen > Privacy en beveiliging > Aanbevelingen en aanbiedingen de optie Start- en zoekresultaten verbeteren…

Heb je geen behoefte aan het deelvenster voor gekoppelde mobiele apparaten (aan de rechterzijde van het startmenu), deactiveer dan optie Mobiele apparaten weergeven in Start. De aan je gebruikersaccount gerelateerde meldingen kunnen eventueel worden verborgen door de optie Geef accountgerelateerde meldingen weer uit te vinken (dat heeft geen invloed op belangrijke meldingen). Via optie Mappen kunnen nog extra snelkoppelingen aan het startmenu worden toegevoegd, direct naast de knop Aan/uit. Denk bijvoorbeeld aan snelkoppelingen naar het venster Instellingen, de Windows Verkenner, veelgebruikte persoonlijke mappen (zoals Documenten, Afbeeldingen e.d.), het netwerk en de persoonlijke map C:\Gebruikers\<inlognaam>.

Sub Taakbalk

Sub Taakbalk (tevens toegankelijk via een rechter muisklik op de taakbalk, optie Taakbalkinstellingen) bevat weergaveopties voor de taakbalkitems Zoeken, Taakweergave en Widgets. Het zoekvak (behorend bij de zoekfunctie van Windows) kan eventueel worden gewijzigd in een knop met zoekpictogram (optie Alleen zoekpictogram), in een brede knop met de tekst Zoeken (optie Pictogram en label zoeken) of worden verborgen (optie Verbergen). Ook de knoppen Taakweergave en Widgets kunnen desgewenst worden verborgen, net als de (voor aanraakschermen relevante) systeemvakpictogrammen Penmenu, Schermtoetsenbord en Virtueel touchpad (indien aanwezig). Maak je regelmatig gebruik van emoji, wijzig de optie Emoji en meer dan in Tijdens het typen of Altijd zodat het emoji-venster snel toegankelijk is vanuit het systeemvak (dit venster is ook te openen met de toetscombinatie Win-.). Wijzig eventueel de optie Schermtoetsenbord in Wanneer er geen toetsenbord is aangesloten, je weet nooit of dat nog eens van pas kan komen. Klap de optie Andere systeemvakpictogrammen open om te selecteren welke apps in het systeemvak getoond mogen worden, en welke verborgen moeten worden in het overloopmenu (oftewel onder het opwaartse pijltje, links in het systeemvak).

Gedrag van taakbalk

Vouw de optie Gedrag van taakbalk open voor nog een aantal interessante opties. Kan je niet wennen aan de gecentreerd weergegeven startknop, plaats deze dan terug op zijn oude plekje via optie Uitlijning van taakbalk, optie Links. Wordt de optie Taakbalk automatisch verbergen geactiveerd dan is de taakbalk alleen zichtbaar wanneer de muisaanwijzer naar de onderkant van het scherm wordt bewogen. Hebben apps zoals Outlook en Teams nog ongelezen items dan wordt dit met een zogenaamde badge (een klein rondje met een cijfer) op de app-knop kenbaar gemaakt. Heb je hier geen behoefte aan, schakel deze dan uit met de optie Badges weergeven in taakbalk-apps. Met de optie Recente zoekopdrachten weergeven wanneer ik de muisaanwijzer over het zoekpictogram beweeg kunnen recente zoekopdrachten snel opnieuw geopend worden. De optie Selecteer de uiterste hoek van de taakbalk om het bureaublad weer te geven activeert de ‘knop’ Bureaublad weergeven: het smalle streepje uiterst rechts op de taakbalk waarmee alle openstaande vensters in één moeite worden geminimaliseerd of weer geopend (vergelijkbaar met de toetscombinatie Win-D). De standaard geactiveerde optie Taakbalkknoppen combineren en labels verbergen stapelt taakbalkknoppen van eenzelfde app (en verbergt de app- en/of bestandsnamen) zodat de taakbalk overzichtelijk blijft. De optie Taakbalkknoppen combineren en labels op andere taakbalken verbergen doet hetzelfde maar dan voor taakbalken op extra aangesloten schermen (is slechts één scherm aangesloten dan is deze optie ontoegankelijk). Staan er meer apps op de taakbalk dan er weergegeven kunnen worden (en vind je het niet prettig dat en deel van de apps daardoor in het overloopmenu worden verborgen), verklein de knoppen dan met de optie Kleinere taakbalkknoppen weergeven.

De taakbalk op meerdere beeldschermen weergeven

Bij gebruik van meerdere beeldschermen is het prettig als de taakbalk automatisch op alle aangesloten schermen wordt weergegeven. Dit is in te stellen bij Gedrag van taakbalk, optie Mijn taakbalk weergeven op alle beeldschermen. De taakbalk wordt opgesplitst in een hoofdtaakbalk voor het meestgebruikte scherm (te herkennen aan het systeemvak) en aanvullende taakbalken voor de overige schermen. Wijzig eventueel waar de app-knoppen van geopende apps worden weergegeven: op alle taakbalken, op de taakbalk van het scherm met het geopende venster of een combinatie van beide. Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar Alle taakbalken omdat dit minder verwarrend is. Jammer genoeg is er geen optie om de vastgemaakte apps naar eigen inzicht over de verschillende taakbalken te verdelen…

TIP: Wijzig het scherm waarop de hoofdtaakbalk wordt weergegeven via Instellingen > Systeem > Beeldscherm > Meerdere beeldschermen, selecteer het gewenste hoofdscherm en activeer de optie Dit beeldscherm instellen als hoofdbeeldscherm.

Sub Lettertypen

Sub Lettertypen toont alle aan Windows toegevoegde lettertypen (fonts). Klik op een lettertype om de bijbehorende letterbeelden (bijvoorbeeld Regular, Italic, Bold, Narrow) en metagegevens in te zien. Met de knop Verwijderen wordt het geselecteerde lettertype verwijderd. Wil je een nieuw font installeren, download deze dan via de link Meer lettertypen in de Microsoft Store downloaden of zoek er eentje op internet (gebruik de zoekterm ‘font’). Versleep het gedownloade lettertype-bestand vanuit de Windows Verkenner naar het met een stippellijn omrande venster bovenin sub Lettertypen. Hiermee wordt het lettertype-bestand in de persoonlijke, standaard verborgen map C:\Gebruikers \<inlognaam> \AppData \Local \Microsoft \Windows \Fonts opgeslagen, het font is dus alleen voor het betreffende gebruikersaccount beschikbaar. Wees wel terughoudend met het installeren van nieuwe lettertypen, ze nemen namelijk kostbare systeembronnen in beslag!

TIP: Zijn de letters op het scherm onscherp? Probeer dan eens of dit verbetert wanneer ClearType wordt toegepast (via ClearType-tekst aanpassen bij Verwante instellingen).

Sub Apparaatgebruik

Bij sub Apparaatgebruik kan je kenbaar maken voor welk doel Windows gebruikt gaat worden: Ontwikkeling, Gaming, Gezin, Creativiteit, School, Entertainment en/of Zakelijk. Deze opties hebben slechts tot doel om je met enige regelmaat te voorzien van ‘persoonlijke tips, advertenties en aanbevelingen’. Heb je daar geen behoefte aan, laat deze sub dan ongemoeid!