Beveilig de PC met een gratis virusscanner

Hoe de computer tegen virussen, malware etc. te beveiligen, is een vraag op zich. Je denkt misschien dat de computer veilig is wanneer deze met dure beveiligingssoftware is uitgerust, dit is echter een groot misverstand! Het is verbazingwekkend hoeveel computers ondanks de aanwezigheid van goede beveiligingssoftware toch nog geïn-fecteerd raken. Meestal wordt dit veroorzaakt doordat de beveiligingssoftware op het moment van besmetting nog niet op de hoogte was van de nieuwste virussen. Houd de virusdefinities dus up-to-date, zorg voor regelmatige updates van Windows en andere (bureaublad)programma’s en installeer alleen software van betrouwbare bron-nen. Gebruik gezond verstand, anders heeft zelfs de duurste beveiligingssoftware wei-nig nut!


Het inschatten van het risico op besmetting

De computer kan op verschillende manieren met virussen, malware of andere bedreigingen besmet raken. Wees bijvoorbeeld voorzichtig met het downloaden van onbekende software (laat het installatiebestand bij twijfel eerst grondig controleren door een online scanner als www.virustotal.com/nl/, deze website maakt gebruik van de virusdefinities van tientallen scanners waardoor de uitslag een redelijke indicatie geeft of het bestand veilig is). Neem ook voorzichtigheid in acht bij het activeren van macro’s in Office-bestanden en bij het openen van e-mailbijlagen (ook als de afzender vertrouwd is). Het openen van e-mail zelf is niet schadelijk, het openen van bijlagen met uitvoerbare bestanden met extensies als EXE, COM, BAT, JS, VBS en WSH mogelijk wel.  Het resterende risico van besmetting via mail kan de gebruiker zelf tot praktisch nul reduceren door bijlagen en hyperlinks uit e-mail van onbekende afzenders te negeren.

Besmetting via de e-mail komt overigens nog maar zelden voor omdat vrijwel alle providers uitgebreide virusscans uitvoeren voordat een e-mailbericht naar de mailbox wordt doorgestuurd. De kans op besmetting is groter bij het downloaden van bestanden van vage websites of filesharing-netwerken. En de ontwikkelingen staan niet stil, er verschijnen continu nieuwe typen bedreigingen...

Voorkom ellende: maak regelmatig een back-up!

Uit de verhalen van lezers blijkt dat de gevolgen van een besmetting groot zijn, zowel financieel als emotioneel. Maak daarom regelmatig een back-up van de persoonlijke bestanden, dit is de enige echte bescherming tegen besmettingen zoals ransomware. De tool SyncBack maakt het eenvoudig om periodiek een back-up te maken. Schakel de externe schijf altijd weer uit nadat de back-up is gemaakt, en sluit hem zeker niet meer aan wanneer je weet dat de computer besmet is! Zo voorkom je dat ook de back-up wordt gegijzeld door ransomware. Werk eventueel met twee aparte back-upschijven zodat kan worden afgewisseld.

WAT IS RANSOMWARE

Ransomware is op dit moment de grootste bedreiging: je ontvangt een mailtje van een ogenschijnlijk bekende afzender en je opent in goed vertrouwen de bijlage. Het bericht blijkt echter afkomstig van een cybercrimineel: enige tijd later wordt de toegang tot de computer geblokkeerd of, erger nog, blijken alle persoonlijke bestanden versleuteld. De afperser belooft deze gijzeling weer ongedaan te maken na een betaling met Bitcoins (elektronisch geld waarmee anoniem geldtransacties kunnen worden uitgevoerd). Wat doe je dan? Ook al zou je eraan toegeven, er is geen enkele garantie dat de bestanden na de betaling weer toegankelijk worden. De ene crimineel weet niet eens hoe de bestanden weer ontsleuteld kunnen worden, de ander laat na ontvangst van 'het losgeld' gewoonweg niet meer van zich horen. En als het tegenzit word je als melkkoetje gebruikt en gaat de afpersing nog even door..

Ben je slachtoffer geworden van ransomware dan is het verstandig om eerst (op een andere computer) te onderzoeken of er een tool is om de encryptie ongedaan te maken. De website www.nomoreransom.org (ontstaan uit samenwerking tussen de politie, Europol en beveiligingsbedrijven Kaspersky en Intel) verstrekt een aantal bruikbare decryptietools. Met een beetje geluk zijn de bestanden met deze tools weer te ontsleutelen. Staat de benodigde tool er (nog) niet bij? Installeer Windows dan op een nieuwe schijf en bewaar de oude in de hoop dat er in de toekomst nog een oplossing beschikbaar komt...


Windows-beveiliging

Standaard is Windows 10 voorzien van Windows-beveiliging (voorheen Windows Defender), deze bevat onder andere een scanner tegen virussen, malware, ransomware, spyware en soortgelijke bedreigingen, een firewall en een phishing- en SmartScreen-filter voor de browser Edge. Windows-beveiliging zorgt er dus voor dat gedownloade bestanden worden gecontroleerd. Daarnaast wordt de computer periodiek gescand op besmettingen voor het geval er toch een besmetting aan het oog van de beveiliging is onttrokken, bijvoorbeeld omdat op dat moment de virusdefinities niet up-to-date waren.

Hoewel de virusscanner van Microsoft in het verleden regelmatig steken liet vallen, doet deze tegenwoordig niet meer onder aan de gratis beveiligingspakketten. Het is zelfs maar de vraag of betaalde scanners voldoende meerwaarde leveren, tests (zoals de onafhankelijke test van AV, zie www.av-test.org/en/antivirus/home-windows/) tonen namelijk steeds vaker aan dat de beveiliging van Windows qua beveiligng (kolom Protection) niet onderdoet voor menig betaalde scanner. Voor de doorsnee gebruiker is Windows 10 in ieder geval afdoende beveiligd en is het niet nodig om extra beveiligingssoftware te installeren.

Alternatieve gratis beveiligingssoftware

Hoewel Windows-beveiliging in de meeste gevallen prima voldoet, is het ook mogelijk om alternatieve beveiligingssoftware te installeren. Wees er wel bewust van dat de scanner van Windows standaard wordt uitgeschakeld wanneer andere beveiligingsprogramma’s worden geïnstalleerd. Met de zojuist aangehaalde test van AV in het achterhoofd, is het maar de vraag of het daar veiliger mee wordt! Windows-beveiliging wordt automatisch weer geactiveerd nadat alternatieve beveiligingssoftware is verwijderd.

Veel fabrikanten geven naast een commercieel beveiligingspakket ook een uitgeklede gratis versie uit. Hoewel deze minder extra’s bevat, beveiligen ze in de meeste gevallen goed genoeg. Dat mag je ook wel verwachten, een slechte kwaliteit zou namelijk direct afstralen op de commerciële versie. Heb je toch behoefte aan een alternatieve scanner, kijk dan eens naar de verderop behandelde gratis programma’s Avast, Avira, AVG, Sophos, Panda en Comodo. Door te experimenteren, merk je vanzelf welke je het meest prettig vindt werken. Wees er wel van bewust dat alternatieve beveiligingstools met elkaar in conflict kunnen raken en zodoende vervelende opstartproblemen kunnen veroorzaken. Zorg er dus voor dat er (naast Windows-beveiliging) nooit meer dan één virusscanner tegelijk is geïnstalleerd!

TIP: Schakel het scannen van uitgaande e-mail bij voorkeur uit, ongeacht welke virusscanner wordt gebruikt. De kans is anders aanwezig dat verzonden e-mail bij de virusscanner blijft hangen en dus niet bij de geadresseerde aankomt!

RESTANTEN BEVEILIGINGSSOFTWARE VERWIJDEREN

Ook wanneer een beveiligingsprogramma volgens de standaard procedure wordt verwijderd, blijven er vaak nog restanten zoals programmabestanden en registerwaarden achter. Hierdoor kunnen problemen ontstaan bij de installatie van nieuwe beveiligingssoftware of onderdelenupdates. Vaak wordt dan een speurtocht gestart naar achtergebleven bestanden en registervermeldingen om deze vervolgens rücksichtslos te verwijderen. Het probleem wordt daar echter zelden mee opgelost, en in sommige gevallen zelfs verergerd...

De meeste fabrikanten van beveiligingssoftware stellen gelukkig een cleantool ter beschikking waarmee restanten alsnog kunnen worden verwijderd (zie de pagina https://singularlabs.com/uninstallers/security-software/ voor een uitgebreide lijst van beschikbare cleantools). Start deze tools liefst via MSCONFIG in veilige modus en herhaal de procedure nog een keer om er zeker van te zijn dat echt álle restanten worden verwijderd. De meest interessante (in alfabetische volgorde):


ONJUISTE MELDINGEN ACTIECENTRUM

Toont het actiecentrum (conform onderdeel Beveiliging en onderhoud van het configuratiescherm) een melding dat er geen virusscanner en/of firewall geïnstalleerd zou zijn, terwijl dat wel degelijk het geval is? Of wordt juist een reeds verwijderde scanner vermeld? Dergelijke foutieve meldingen willen nog wel eens voorkomen nadat beveiligingssoftware is verwijderd en/of opnieuw geïnstalleerd. Gelukkig kan dit op eenvoudige wijze worden opgelost: start de beheermodule voor de Windows 10-services, klik met rechts op de service Windows Management Instrumentation en kies Stoppen om deze service tijdelijk te stoppen (negeer de melding dat ook afhankelijke services zullen worden gestopt). Open vervolgens de Windows Verkenner en verwijder de map C:\Windows\ System32\ wbem\ Repository (inclusief bestanden en submappen). Nadat de computer opnieuw is opgestart wordt de handmatig gestopte service automatisch weer opgestart, de map Repository weer aangemaakt en het actiecentrum bijgewerkt zodat de foutmeldingen niet meer worden getoond.


Avast Free Antivirus

Avast Free Antivirus is een prima tool om de computer op eenvoudige wijze vrij van virussen, spyware en rootkits te houden. De grote hoeveelheid reclame voor andere Avast-producten is wel een minpunt. Ook tijdens de set-up worden de nodige extra’s aangeboden waarvan je je kan afvragen of ze wel zo nuttig zijn. Doorloop eventueel de geavanceerde setup (via de link Aanpassen), hier kunnen de opties Browser opschonen, Reddingsschijf, Wifi inspecteren, Browsextensie voor beveiliging, Browserextensie voor SafePrice, Passwords, Cleanup en Modus niet storen sowieso worden uitgeschakeld (deze instellingen zijn achteraf altijd nog te wijzigen). Bij de afronding van de setup wordt gratis bescherming voor de telefoon aange-boden (dit kan worden geweigerd met de link Nee, ik wil mijn Android-telefoon niet beschermen) en gevraagd Avast aan te bevelen aan je vrienden (dit is over te slaan met de link Nee bedankt, ik wil geen gratis geavanceerde bescherming).

Avast! basisscherm

Avira Free Antivirus

Avira Free Antivirus is een van de betere gratis virusscanners voor het beschermen tegen virussen, rootkits, malware en andere ongewenste software.

Avira Personal Edition

Een minpunt is wel dat je niet kan voorkomen dat er tijdens de setup diverse onnodige extra’s worden geïnstalleerd (waaronder de browser Opera, Software Updater, Phan-tom VPN, Privacy Pal, System Speedup en Safe Shopping). Deze software zal dus achteraf weer moeten worden verwijderd (via Instellingen, onderdeel Apps, sub Apps en onderdelen). Na het starten van Avira Free Antivirus worden op de achtergrond automatisch de laatste virusdefinities gedownload en een systeemscan uitgevoerd. Na afronding van de installatie wordt een icoontje aan het systeemvak toegevoegd waar de status van de beveiliging vanaf te lezen is (een open paraplu betekent dat de beveiliging actief is). Met een dubbelklik op het icoontje opent het venster Avira, waarna via de link Openen (bij Antivirus) het basisscherm opent. Hier kunnen de instellingen worden aangepast, de standaard instellingen voldoen echter prima.

Panda Free AntiVirus

Panda Free AntiVirus (download: www.pandasecurity.com) laat zien dat een virusscanner eenvoudig kan zijn. Bij deze virusscanner worden bestanden niet op de computer, maar 'in de cloud' (op de server) op virussen gecontroleerd.  Is op een van de miljoenen aangesloten computers een nieuw virus gedetecteerd, dan wordt deze direct opgenomen in de virusdatabase waardoor andere computers niet meer besmet kunnen worden. Aangezien elke download dus reeds is gecontroleerd vóórdat deze wordt binnengehaald, hoeven er geen virusdefinities te worden gedownload! Dit heeft twee grote voordelen: de virusscanner neemt nauwelijks systeembronnen in beslag (interessant voor de wat langzamere computer) en nieuwe virusvarianten worden direct tegengehouden. Het is overigens wel de vraag of de privacy kan worden gewaarborgd wanneer persoonlijke bestanden in de cloud worden gecontroleerd.

LET OP: Tijdens de installatie wordt aangeboden om Panda Safe Web te installeren: een tool waarmee extra beveiligingsmiddelen en identiteitsbescherming aan de browser worden toegevoegd en de standaard zoekmachine wordt gewijzigd. Schakel deze optie bij voorkeur uit voordat op de knop Accepteren en Installeren wordt geklikt!

Panda Cloud antivirus

Sophos

De Engelstalige beveiligingstool Sophos (download: https://home.sophos.com/) zorgt voor geavanceerde bescherming tegen virussen, malware, ransomware e.d. en blokkeert tevens schadelijke websites. De software kan alleen gedownload worden nadat een account is aangemaakt, dit account is nodig om de instellingen van Sophos online op te slaan. Wat dat betreft hanteert Sophos een geheel eigenzinnige werkwijze. Met de knop Manage My Security wordt het dashboard met instellingen in een browservenster geopend. Er kunnen maximaal tien thuiscomputers aan het account worden gekoppeld, die allen vanuit dit dashboard zijn te beheren.

Comodo Internet Security

Het Nederlandstalige beveiligingsprogramma Comodo Internet Security (download: www.comodo.com/home/internet-security/free-internet-security.php) is gratis voor zowel privé als klein zakelijk gebruik. Deze tool bevat een uitstekende firewall, een gratis virusscanner inclusief antimalware functie en sandbox-technologie (dankzij deze ‘zandbak’ worden twijfelachtige programma’s automatisch in een virtuele omgeving opgestart waardoor ze geen ongewenste systeemwijzigingen kunnen aanbrengen). Hoewel deze extra’s ten goede komen aan de beveiliging van Windows, kan Comodo ook prima alleen als firewall of virusscanner worden ingezet.

Deactiveer tijdens de setup (via de knop Opties, tabblad ONDERDELEN) ongewenste onderdelen zoals Dragon Web Browser, Secure Shopping en Internet Security Essentials. Schakel aan het einde van de setup tevens de extra opties uit (het aanpassen van de DNS, cloud gebaseerde gedragsanalyse, het versturen van gebruikersstatistieken en het instellen van Yahoo! als startpagina). Zie elders op deze website voor meer informatie over Comodo.

Het basisscherm van Comodo firewall Professional

© 2001-2019 - - SchoonePC - Rotterdam - Privacyverklaring