Windows systeemkopie/back-up/image maken

Is Windows geïnstalleerd, optimaal afgesteld en staan de persoonlijke bestanden op een andere partitie dan wordt het hoog tijd om deze status quo vast te leggen door alle opgeslagen bitjes van de Windows-partitie met een systeemback-up (ook wel image, systeemkopie of installatiekopie genoemd) veilig te stellen. Met zo’n back-up van de Windows-partitie kan te allen tijde worden teruggekeerd naar exact dezelfde Windows-installatie zoals deze was op het moment dat de back-up werd gemaakt. De voorbereiding kost weliswaar wat tijd, het maken en terugzetten van de systeemback-up gaat echter in een handomdraai en kost slechts enkele minuten tot een half uur. Een peulenschil vergeleken met de tijd die het kost om Windows opnieuw te installeren en optimaliseren!

Enkele goede redenen om een systeemback-up te gebruiken:

LET OP: Bij het terugplaatsen van een systeemback-up wordt de gehele Windows-partitie (doorgaans de C:-schijf) overschreven. Dit resulteert in een onomkeerbaar verlies van alle gegevens op deze partitie, het is daarom belangrijk dat eerst alle persoonlijke bestanden worden verplaatst naar een aparte datapartitie. Liefst nog vóórdat een back-up van de Windows-partitie wordt gemaakt zodat de persoonlijke bestanden niet meer meegenomen worden in de systeemback-up. Met een tool als SyncBack is het vervolgens eenvoudig om een aparte back-up van de persoonlijke bestanden te maken.


Systeemherstel en back-up/recovery-mogelijkheden Windows 10

Windows 10 heeft de volgende mogelijkheden ter beschikking om problemen met het besturingssysteem op te lossen:

Een systeemkopie van Windows 10 maken

De gangbare methode om een systeemback-up van Windows te maken, is via het configuratiescherm, onderdeel Back-up maken en terugzetten (Windows 7), taak Een systeemkopie maken (als alternatief kan ook de optie Back-up instellen worden gekozen, deze kent wat meer keuzeopties) en selecteer de gewenste back-uplocatie.

Zijn de aanwezige partities niet groot genoeg om de systeemkopie naar weg te schrijven dan zijn er vier oplossingen: naar een extern (via USB of het netwerk) aangesloten schijf wegschrijven, op DVD branden, een tweede interne schijf aansluiten of alsnog een extra partitie op de huidige schijf aanmaken (door de C:-partitie te verkleinen en de vrijgekomen schijfruimte te voorzien van de benodigde partitie). Een op de interne schijf opgeslagen kopie is eenvoudig en snel terug te zetten maar wordt de kopie op dezelfde interne schijf opgeslagen als waar de veilig te stellen partities zich bevinden, dan is er een potentieel risico (zie de waarschuwing in bovenstaande afbeelding). Is de computer uitgerust met ‘slechts’ één interne schijf, schrijf de systeemkopie dan voor de zekerheid (ook) weg naar DVD, externe schijf of netwerklocatie. Moet de interne schijf vanwege een defect worden vervangen, dan kan de geoptimaliseerde Windows-installatie altijd nog met de kopie worden hersteld.

Nadat de back-uplocatie is gekozen kan met de knop Volgende de wizard worden voortgezet. Selecteer de in de systeemkopie op te nemen partities, knop Volgende, knop Back-up starten. Op deze wijze wordt een image gemaakt van alle belangrijke partities inclusief de bestanden die daarop staan. Het maken van deze image zal enige tijd in beslag nemen. Zodra deze klaar is wordt geadviseerd om ook direct een systeemherstelschijf te branden om de gemaakte back-up in geval van problemen terug te kunnen zetten (deze schijf kan worden gemaakt via het configuratiescherm, onderdeel Back-up maken en terugzetten (Windows 7), taak Een systeemherstelschijf maken).

TIP: Lukt het niet om de systeemkopie via Windows-back-up terug te zetten dan kan het ook via Instellingen, onderdeel Bijwerken en beveiliging, sub Systeemherstel, onderdeel Geavanceerde opstartopties, optie Nu opnieuw opstarten (of door de computer op te starten vanaf de systeeemherstelschijf of de Windows 10-DVD/USB-stick, optie Uw computer herstellen), tegel Problemen oplossen, tegel Geavanceerde opties, tegel Herstellen met installatiekopie.

USB-herstelstation maken

Een USB-herstelstation is een USB-stick met daarop een back-up van de Windows-installatiebestanden waarmee Windows kan worden hersteld. Het USB-herstelstation is buiten Windows om op te starten zodat het besturingssysteem altijd opnieuw kan worden geïnstalleerd, dus ook wanneer Windows niet meer wil opstarten. En omdat de procedure via USB verloopt, is het ook nog eens een ideale oplossing voor apparaten zonder DVD-speler zoals tablets en menig laptop. Ook voor minder ervaren computergebruikers is mijn advies een USB-herstelstation te maken. Het is niet ingewikkeld en het helpt je vrijwel zeker uit de brand wanneer Windows er de brui aan geeft!

Het maken van een USB-herstelstation is eenvoudig: activeer via het configuratiescherm, onderdeel Herstel, optie Een herstelstation maken de optie Maak een back-up van de systeembestanden naar het herstelstation. Plaats een USB-stick van 8 of 16 GB (naar gelang de benodigde grootte) en klik op de knop Volgende om de systeembestanden naar de USB-stick weg te schrijven.

Herstelsation maken

Door de computer vanaf het zojuist aangemaakte USB-herstelstation te laten opstarten, kan Windows altijd weer eenvoudig in ere worden hersteld. Start de computer niet op vanaf de stick? Dan zal de boot order in de UEFI/BIOS moeten worden aangepast. Het mag duidelijk zijn dat de USB-stick goed moet worden bewaard (en dus niet voor andere doeleinden wordt gebruikt), deze is immers nodig wanneer er onherstelbare problemen met Windows zijn ontstaan!

Alternatieve imaging software: Macrium Reflect

zie instructievideo nieuwsbrief #102 op 3:44

Met Windows Back-up kan dus eenvoudig een systeemback-up worden gemaakt, het terugzetten gaat echter nog wel eens mis. En dan juist vaak op de momenten dat je de back-up het hardst nodig hebt... Gelukkig zijn er ook uitstekende alternatieven waarmee je dergelijke problemen niet snel zult ondervinden, zoals de gratis imagingtool Macrium Reflect (download: www.macrium.com/reflectfree). Bij het downloaden van het installatiebestand wordt om je e-mailadres gevraagd, dit is optioneel en dus niet verplicht. Ook tijdens de setup wordt om je e-mailadres gevraagd, hetgeen is te omzeilen door de optie Register this installation of Macrium Reflect te deactiveren. Soms wordt tijdens de setup de optie Install ViBoot aangeboden, hiermee kan een image van de Windows-partitie in een virtuele computer worden opgestart). Deze functionaliteit is niet essentieel en kan dus worden uitgeschakeld.

Een image (systeemback-up) maken

Nadat Macrium Reflect is geïnstalleerd en opgestart, wordt het tijd om een back-up van de voor Windows benodigde systeempartities te maken (oftewel een image). Met de optie Image selected disks on this computer kan een back-up van de Windows-partitie worden gemaakt (meestal te herkennen aan de schijfletter C:). Zijn er geen problemen met Windows dan is deze image eenvoudig terug te zetten. Het wordt echter een ander verhaal wanneer Windows niet meer opstart, bijvoorbeeld omdat de schijf het heeft begeven! Je kan daarom beter een image maken van álle voor Windows essentiële partities zodat deze back-up altijd nog (met behulp van een opstartbaar medium) buiten Windows om kan worden teruggezet. Kies hiervoor de optie Create an image of the partition(s) required to backup and restore Windows (zodat alle essentiële partities automatisch worden geselecteerd) en schrijf de back-up bij voorkeur weg naar een partitie op een andere schijf.

Macrium Reflect: een systeemback-up (image) maken

Geef in het volgende venster bij Destination de gewenste back-uplocatie op (bijvoorbeeld D:\Macrium, maak hier zo nodig een nieuwe map voor aan). Wil je de back-up een naam geven (bij Backup filename), vink dan eerst de optie Use the Image ID as the file name uit. Wordt een volledige kopie van een partitie gemaakt (via de link Advanced Options links onderin het venster, optie Make an exact copy of the partition(s)) dan wordt ook het lege schijfoppervlak meegenomen. Doordat de van de partitie verwijderde (maar nog steeds te herstellen) bestanden in de image worden opgeslagen, kunnen ze ook na het terugzetten van de image nog steeds hersteld worden. Nadeel is wel dat het maken van zo’n volledige image aanzienlijk langer duurt en veel meer schijfruimte in beslag neemt.

Macrium Reflect: bron en doel van de back-up selecteren

Het volgende venster bevat onder het kopje 3. Define Retention Rules nog opties voor het maken van opeenvolgende back-ups. Je kan kiezen uit een volledig nieuwe back-up, een differentiële back-up (waarbij alleen de wijzigingen ten opzichte van de eerst gemaakte back-up worden meegenomen) of een incrementele back-up (waarbij alleen de wijzigingen ten opzichte van de laatst gemaakte back-up worden meegenomen, deze optie is alleen beschikbaar in de betaalde versie). Aangezien schijfruimte nog zelden een probleem is, gaat mijn voorkeur uit naar complete back-ups en schakel ik de getoonde opties zelf altijd uit. Moet schijfruimte worden vrijgemaakt voor een nieuwe back-up, dan wordt automatisch de oudste back-up verwijderd. Ik bepaal echter liever zelf welke back-up naar de prullenbak kan, en schakel de optie Purge the oldest backup set(s) if less than daarom ook altijd uit.

Macrium Reflect: een plan voor de systeemback-up (image) maken

In het volgende venster wordt een overzicht van de te maken back-up getoond. Zijn de instellingen voor de back-up naar wens ingesteld, geef dan akkoord met de knop Finish. Standaard wordt er een XML-configuratiebestand aangemaakt waarmee de gekozen instellingen worden opgeslagen. Omdat de meerwaarde hiervan beperkt is, kan deze optie net zo goed uitgeschakeld worden (via het venster Backup Save Options, optie Save backup and schedules as an XML Backup Definition File).

Een image (systeemback-up) terugzetten

Het terugzetten van een image is eenvoudig: ga naar tabblad Restore, selecteer de image die je wilt terugzetten, link Restore Image (in het lichtblauwe kader) en rond af met de knop Next, knop Finish. Wordt gevraagd om Windows PE herstelmedium aan te maken en aan het bootmenu toe te voegen, antwoord dan met de knop Yes. Start Windows niet meer op, zet de image dan buiten Windows om terug met behulp van een opstartbaar medium. Dit medium maak je via de knop Create bootable Rescue media (op het lint), optie Removable USB Flash Drive voor een opstartbare USB-stick of optie CD/DVD Burner voor een opstartbare CD. Het is natuurlijk prettig als je deze uit voorzorg al klaar hebt liggen en hebt gecontroleerd of deze werkt! Zo nodig kan het opstartmedium ook achteraf op een andere PC worden aangemaakt, er is dan alleen wel een risico dat de benodigde hardwaredrivers ontbreken.

Macrium Reflect: een systeemback-up (image) terugzetten

© 2001-2021 - - SchoonePC - Rotterdam - Privacyverklaring