Instellingen Windows 11: onderdeel Windows Update

Deze pagina bevat informatie over het onderdeel Windows Update van het venster Instellingen.

Het onderdeel Windows Update bevat de instellingen voor het updaten van Windows, overige door Microsoft uitgegeven software (zoals Microsoft Office) en hardware-drivers (ook wel stuurprogramma’s genoemd). Updates voegen nieuwe functionaliteit toe, of maken het systeem veiliger, stabieler en sneller. Dagelijks wordt op de achtergrond gecontroleerd of er nieuwe (beveiligings-)updates worden aangeboden. Standaard vindt de controle plaats op tijdstippen dat er in de betreffende regio relatief veel zonne- en windenergie beschikbaar is (zie de pagina https://app.electricitymap.org/zone/NL voor de realtime beschikbaarheid van groene stroom), zodat het updateproces niet voor onnodige CO2-uitstoot zorgt. Met de knop Naar updates zoeken kan desgewenst ook handmatig naar nieuwe updates worden gezocht. Doorgaans worden nieuwe updates gefaseerd aangeboden zodat bij eventuele problemen vroegtijdig bijgestuurd kan worden. Wil je nieuwe updates direct laten installeren zodra ze beschikbaar zijn, activeer dan de optie Krijg de nieuwste update zodra ze beschikbaar zijn. Het gaat hier vaak om experimentele updates, er is dan dus wel een iets groter risico op problemen!

LET OP: De updates van apps die vanuit de Store zijn geïnstalleerd vind je hier niet terug, deze worden namelijk via de Store bijgewerkt!

De installatie van onderdelenupdates

De meeste wijzigingen worden doorgevoerd middels zogenaamde feature-updates. Als aanvulling daarop verschijnt jaarlijks een onderdelenupdate om de nieuwe versie van Windows 11 te installeren. Deze onderdelenupdates worden automatisch via Windows Update aangeboden, mits de kans volgens de verzamelde statistieken klein is dat deze problemen geeft én de pc aan de hardware-eisen voldoet (zie kader). Dat aanbieden gebeurt gefaseerd, het kan dus even duren voordat elke pc is voorzien. Zodra de onderdelenupdate via Windows Update beschikbaar is gesteld, kan deze op een zelfgekozen moment worden geïnstalleerd. Wacht je daar echter te lang mee dan zal de onderdelenupdate na verloop van tijd alsnog geforceerd geïnstalleerd worden om Windows veilig te houden (elke onderdelenupdate wordt namelijk maximaal twee jaar ondersteund).

Op het moment van schrijven is de meest recente onderdelenupdate versie 25H2, via Instellingen > Systeem > Info kan je controleren of deze al op jouw pc is geïnstalleerd. Blijkt dit niet het geval, controleer dan of de onderdelenupdate alsnog wordt aangeboden wanneer op de knop Naar updates zoeken wordt geklikt. Lukt dat niet, installeer de nieuwe versie dan met behulp van de Installatieassistent voor Windows 11 (download: www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11).

TIP: Is het installeren van de nieuwe onderdelenupdate succesvol verlopen maar zorgt deze vervolgens voor problemen, zet de vorige Windows-installatie dan terug via Instellingen > Systeem > Systeemherstel, knop Terug. Wacht er niet te lang mee, want de back-up van de vorige installatie wordt volgens de standaard instellingen al na 10 dagen automatisch verwijderd (deze termijn is desgewenst op te rekken tot 60 dagen)!

Sub Updates onderbreken

Het is verstandig om updates zo veel als mogelijk automatisch te laten installeren zodat Windows up-to-date blijft en gaten in de beveiliging zo snel mogelijk worden gedicht. Zorgt het installeren van bepaalde updates echter voor problemen, onderbreek het automatisch updaten dan tijdelijk met de knop Een week pauzeren. Na de ingestelde periode start Windows Update automatisch weer met controleren op nieuwe updates (wil je de pauze eerder afbreken, activeer dan de knop Updates hervatten). Mogelijk heeft Microsoft het probleem inmiddels opgelost en een nieuwe update beschikbaar gesteld, anders is het zoeken naar een andere oplossing.

Sub Geschiedenis van updates

Bij de geschiedenis van updates worden alle geïnstalleerde updates vermeld. Er is een verdeling in onderdelenupdates, kwaliteitsupdates, stuurprogramma-updates, definitie-updates en overige updates. Dit venster is met name handig om de KB-nummers van recent geïnstalleerde updates te achterhalen wanneer er plots problemen zijn ontstaan.

LET OP: Wijkt de hier vermelde versie van de laatst geïnstalleerde onderdelenupdate af van de bij Instellingen > Systeem > Info vermelde versie dan komt dat omdat deze met een enablement-update is geïnstalleerd. Bij een enablement-update wordt enkel het versienummer aangepast omdat alle voor de nieuwe versie noodzakelijke systeembestanden al met tussentijdse feature-updates zijn bijgewerkt.

Problemen bij de installatie van updates

Problemen bij de installatie van updates zijn helaas geen zeldzaamheid: zo komt het voor dat afgehandelde updates na een herstart toch weer opnieuw worden aangeboden, of toont Windows bij een specifieke update elke keer weer een foutmelding dat de installatie niet is gelukt. Worden de problemen niet opgelost door het updaten tijdelijk te onderbreken, probeer dan de probleemoplosser voor Windows update eens (via Instellingen > Systeem > Problemen oplossen > Andere probleemoplossers knop Uitvoeren) en/of installeer Windows Update opnieuw (via Instellingen > Systeem > Systeemherstel > Problemen met Windows Update oplossen, knop Nu opnieuw installeren).

Updates die om vage redenen niet geïnstalleerd kunnen worden (en daardoor steeds opnieuw via Windows Update worden aangeboden), kunnen vaak nog handmatig wor-den gedownload en geïnstalleerd. Via de foutmelding van Windows Update is te achterhalen om welke update het gaat. Gebruik het KB-nummer (bijvoorbeeld KB5077241 voor Windows 11, versie 25H2 voor x64) om het bijbehorende updatebestand te vinden via de zoekfunctie van de Microsoft Update-catalogus (www.catalog.update.microsoft.com), of nog praktischer: via Google zodat direct de juiste cataloguspagina wordt geopend. De cataloguspagina toont meerdere downloads, het vergt soms wat puzzelen om de juiste te vinden (gebruik hiervoor de gegevens uit de foutmelding van Windows Update en de systeeminformatie via Instellingen > Systeem > Info). Onderstaande afbeelding toont alle updates die beschikbaar zijn voor het in de foutmelding vermelde updatenummer KB5077241. Het is vaak lastig om de juiste update te achterhalen, zeker wanneer de lijst wat langer is. Eenmaal gevonden kan deze via de knop Downloaden worden gedownload en geïnstalleerd (in dit voorbeeld de cumulatieve update voor de x64-versie).

TIP: Omdat het versneld opstarten van Windows problemen kan veroorzaken bij het installeren van updates, is het advies deze optie standaard uit te schakelen.

Probleemveroorzakende updates verwijderen

Zorgt een geïnstalleerde update voor opstartproblemen dan wordt in de meeste gevallen automatisch de herstelmodus van Windows opgestart. Om te voorkomen dat de update na het herstel opnieuw problemen veroorzaakt, wordt deze gedurende 30 dagen verborgen zodat Microsoft in de tussentijd aan een oplossing kan werken.

Wordt de herstelmodus niet opgestart of lost deze de problemen niet op, kijk dan eens of het helpt om de laatst geïnstalleerde update(s) te verwijderen via optie Installatie van updates ongedaan maken (bij Verwante instellingen), link Installatie ongedaan maken. Is het probleem hiermee opgelost, onderbreek het updaten dan een tijdje (via Windows Update, knop Een week pauzeren) om te voorkomen dat de update direct opnieuw wordt geïnstalleerd.

TIP: De installatie van een update is ook ongedaan te maken door op te starten vanaf een Windows 11 installatiemedium: accepteer de taal- en toetsenbordinstellingen en kies de optie Mijn pc herstellen. Selecteer vervolgens opnieuw de toetsenbordindeling, tegel Problemen oplossen, tegel Updates verwijderen en geef aan of je de laatstgeïnstalleerde kwaliteits- of onderdelenupdate wilt verwijderen.

En als dat ook niet lukt…

Is de probleemveroorzakende update niet te verwijderen, of is het onduidelijk of het probleem door een update wordt veroorzaakt? Zet Windows dan eens terug naar een eerder gemaakt systeemherstelpunt. Zoek hiervoor via de zoekfunctie van Windows naar Een herstelpunt maken, knop Systeemherstel (selecteer eventueel een eerder herstelpunt via optie Een ander herstelpunt weergeven, knop Volgende, optie Meer herstelpunten weergeven), knop Volgende, knop Voltooien. Is het probleem hierna verdwenen maar komt het na het updaten weer terug dan weet je dat een van de geïnstalleerde updates de oorzaak is. NB: staat systeemherstel uit, zet hem dan nu alsnog aan, je weet maar nooit wanneer dit nog van pas komt! Blijft een update voor installatieproblemen zorgen dan is het probleem vaak nog op te lossen door Windows (met behoud van apps, instellingen en je persoonlijke bestanden) opnieuw te installeren.

Sub Geavanceerde opties

Sub Geavanceerde opties bevat nog een aantal instellingen om Windows Update verder naar je hand te zetten.

De optie Updates voor andere Microsoft-producten ontvangen gaat over het automatisch bijwerken van updates voor overige Microsoft-producten zoals Microsoft Office, laat deze bij voorkeur aan staan. De optie Zorg dat ik up-to-date ben laat Windows opnieuw opstarten om de installatie van een update af te ronden, ongeacht of je op dat moment gebruik maakt van de computer (er wordt 15 minuten van tevoren gewaarschuwd zodat er tijd genoeg is om je gegevens op te slaan, of het opnieuw opstarten te annuleren). In geval van een datalimiet op de internetverbinding kan de optie Updates downloaden via verbindingen met een datalimiet beter uit blijven zodat onverwacht hoge kosten worden voorkomen. Wil je eerst een melding ontvangen voordat updates worden geïnstalleerd (zie afbeelding), activeer dan de optie Mij waarschuwen als opnieuw opstarten vereist is om de update te voltooien.

TIP: Wil je dat je gebruikersaccount na een herstart van Windows gelijk weer wordt aangemeld, ga dan naar Instellingen > Accounts > Aanmeldingsopties en activeer de Mijn aanmeldingsgegevens gebruiken om het installeren automatisch te voltooien na een update. Wil je verder kunnen werken in de openstaande apps zonder eerst opnieuw aan te moeten melden met je Microsoft-account, activeer dan tevens de optie Mijn opnieuw opstartbare apps automatisch opslaan en opnieuw opstarten als ik me opnieuw aanmeld.

Gebruikstijden

Bij de installatie van updates moet de computer nogal eens opnieuw worden opgestart. Vind je dat hinderlijk, plan het automatisch onderhoud dan op een tijdstip waarop de pc doorgaans niet wordt gebruikt. Via de optie Gebruikstijden is aan te geven wat de gangbare werktijden zijn, het ingestelde tijdsframe (van maximaal 18 uur) loopt standaard van 8 uur ‘s ochtends tot 5 uur ’s middags. Wordt voornamelijk in de avonduren gewerkt dan is het dus verstandig het tijdsframe daarop aan te passen.

Optionele updates

Naast de reguliere updates biedt Windows ook optionele updates aan, zoals nieuwe hardwaredrivers (oftewel stuurprogramma’s). Deze updates worden via Geavanceerde opties > Optionele updates aangeboden, maar pas nadat uit de door Microsoft verzamelde statistieken en de diagnostische gegevens van de betreffende computer is gebleken dat er geen problemen te verwachten zijn. Omdat deze updates risicovoller zijn, vraagt Windows Update eerst om toestemming voordat ze geïnstalleerd worden.

Delivery optimization

Door apps en updates voor Windows en andere Microsoft-producten middels Delivery Optimization van andere servers dan die van Microsoft te downloaden, kan de downloadtijd verbeteren. Is het gebruik van andere servers uit veiligheidsoverwegingen ongewenst of legt het verspreiden van updates naar andere computers op het internet te veel beslag op de beschikbare bandbreedte van jouw internetverbinding? Zet de optie Downloads van andere apparaten toestaan dan uit (zodat updates uitsluitend vanaf de servers van Microsoft gedownload worden) of zorg ervoor dat de optie Apparaten op mijn lokale netwerk is geactiveerd (zodat de downloads van apps en updates alleen vanaf een vertrouwd apparaat binnen het eigen netwerk plaatsvinden). Deze laatste optie heeft als bijkomend voordeel updates slechts eenmaal van internet hoeven te worden gedownload waardoor bandbreedte wordt bespaard.

Is de optie Apparaten op internet en mijn lokale netwerk geactiveerd dan is het verstandig om de maandelijkse uploadlimiet aan te passen (via Opties voor uploaden) zodat de internetverbinding niet te veel belast wordt door het uploaden van updates naar andere computers op het internet. Het uploaden is standaard gemaximaliseerd tot 500 GB per maand, maar kan desgewenst nog verder worden verlaagd. Zo kan de voor Windows Update beschikbare uploadsnelheid worden beperkt zodat meer controle wordt verkregen over het gebruik van de internetverbinding. Maken meerdere apparaten gebruik van de internetverbinding dan is het sowieso verstandig om de beschikbare bandbreedte (op al deze apparaten) te verlagen zodat er voldoende bandbreedte overblijft voor dagelijks internetgebruik. Dit kan in absolute bandbreedte (oftewel een maximum) of als percentage van de gemeten bandbreedte.

Sub Windows Insider-programma

Nieuwsgierig naar toekomstige aanpassingen van Windows 11? Meld je dan aan voor het Insider-programma! Het Windows Insider-programma biedt een Release Preview-versie (de eerstvolgende officiële Windows 11-build, de meest veilige insider-versie), een Bèta-versie (de daaropvolgende stabiele Windows 11-versie voor early adopters), een Developer-versie (de Windows 11-build voor ontwikkelaars en gebruikers die niet bang zijn voor een experimentje) en een Canary-versie (de Windows 11-build met de nieuwste experimentele features). Let op: het blijven testversies, ze kunnen dus allemaal problemen veroorzaken. Ga je een insider-versie installeren, zorg dan eerst voor een back-up van je persoonlijke bestanden en een systeemback-up!

Om deel te kunnen nemen aan het Insider-programma is het noodzakelijk dat de optionele diagnostische gegevens met Microsoft worden gedeeld, dit is in te stellen via Instellingen > Privacy en beveiliging > Diagnostische gegevens en feedback. Klik vervolgens bij sub Windows Insider-programma op de knop Aan de slag, meld aan met een Microsoft-account en selecteer de gewenste insider-versie. Deze versie wordt vervolgens vanzelf via Windows Update geïnstalleerd. Wil je de installatie vanaf een installatiemedium uitvoeren, download dan het ISO-bestand via www.microsoft.com/en-us/software-download/windowsinsiderpreviewiso (deze kan bijvoorbeeld gebruikt worden om de testversie in een virtuele computer te installeren). Loop je tijdens het gebruik van de testversie tegen een probleem aan of heb je tips ter verbetering dan kan je deze met de Windows 11-app Feedback-hub aan Microsoft doorgeven. Wil je geen insider-versies meer ontvangen, activeer dan de optie bij Geen preview-builds meer ontvangen. Er wordt dan na verloop van tijd vanzelf teruggekeerd naar de reguliere Windows-versie (zodra deze hetzelfde versienummer heeft als de geïnstalleerde testversie). Dat kan zomaar een jaar duren, het vergt dus wel wat geduld!