Nadat Windows is geïnstalleerd en op de persoonlijke wensen afgesteld, wordt het tijd de installatie op te schonen. De systeempartitie is na installatie nogal vervuild met overbodige bestanden. Is de beschikbare ruimte schaars dan kunnen deze beter worden verwijderd. Het opruimen van de overbodige bestanden gevolgd door het defragmenteren van de harde schijf kan de systeemprestaties aanzienlijk bevorderen, maar verwacht geen wonderen! Elk beetje snelheidswinst dat valt te behalen is echter mooi meegenomen.
Tijdens installatie en afstelling van programma's worden altijd wel bestanden op de harde schijf opgeslagen die na afloop kunnen worden verwijderd, bijvoorbeeld de (eventueel tijdens de setup aangemaakte) map Windows.old met daarin de bestanden van de oude installatie en de geschiedenis van de webbrowser. Een groot aantal van deze bestanden kan met de tool Windows Schijfopruiming worden opgeruimd.
Windows Schijfopruiming is bereikbaar door in de Windows Verkenner met rechts te klikken op de Windows-partitie (doorgaans de C:-schijf) en te kiezen voor Eigenschappen, tabblad Algemeen, knop Schijfopruiming, optie Bestanden van alle gebruikers op deze computer. Selecteer alle typen bestanden (met uitzondering van Office Setup-bestanden, deze kunnen later nog van pas komen) en verwijder de bestanden met een druk op de knop OK.
Handmatig verwijderen
De inhoud van de volgende mappen kan ook handmatig worden geleegd (het is
daarvoor wel noodzakelijk dat eerst de beveiligde besturingssysteembestanden en
verborgen bestanden zichtbaar zijn gemaakt via het onderdeel Mapopties
van het configuratiescherm, tabblad Weergave). De belangrijkste mappen
met te verwijderen (verborgen) bestanden staan op de volgende locaties:
C:\Gebruikers\inlognaam\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files
C:\Gebruikers\inlognaam\AppData\Local\Microsoft\Windows\History
C:\Gebruikers\inlognaam\AppData\Local\Temp
C:\Gebruikers\inlognaam\AppData\Roaming\Microsoft\Internet Explorer\UserData\Low
C:\Gebruikers\inlognaam\AppData\Roaming\Microsoft\Office\Recent
C:\Gebruikers\inlognaam\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Cookies
C:\Gebruikers\inlognaam\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Onlangs
geopende items
C:\Gebruikers\inlognaam\Zoekopdrachten
C:\Windows\Temp
LET OP: De geschiedenis van Internet Explorer kan overigens beter worden verwijderd vanuit via het onderdeel Internetopties van het configuratiescherm, tabblad Algemeen, onderdeel Browsegeschiedenis, knop Verwijderen (gebruik een tool als IEHistoryView (download www.nirsoft.net/utils/iehv.html) om te zien wat er in de geschiedenis is opgeslagen). Desondanks blijven na afloop nog veel verborgen internetbestanden achter (dit is te verifiëren door de eigenschappen op te vragen van de map C:\Gebruikers\inlognaam\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files). Deze bestanden zijn in de Windows Verkenner niet zichtbaar en kunnen dus ook niet handmatig worden verwijderd, hiervoor is een tool als Total Commander (download: www.ghisler.com) nodig. Zie tevens de pagina over het definitief verwijderen van persoonlijke gegevens.
Er worden vaak Flash-filmpjes getoond op websites, met name voor advertentiedoeleinden. Hierbij worden speciale Flash-cookies opgeslagen waarin (net als bij normale cookies) informatie wordt opgeslagen over het surfgedrag. Deze cookies kunnen echter niet op de normale manier (bijvoorbeeld vanuit Internet Explorer via Extra, Internetopties, tabblad Algemeen, knop Verwijderen) worden verwijderd. Het verwijderen van de Flash-cookies gaat als volgt: ga naar de internetpagina www.macromedia.com/support/documentation/nl/flashplayer/help/ en klik in het linker kader op de link Het deelvenster Privacy-instellingen website, knop Alle sites verwijderen. Wilt u voorkomen dat in de toekomst nog Flash-cookies op de harde schijf worden opgeslagen, klik dan op de link Het deelvenster Algemene opslaginstellingen en deactiveer de optie Sla Flash-inhoud van derden toe gegevens op uw computer op te plaatsen.
C:\HIBERFIL.SYS (verborgen, even groot als het RAM-geheugen)
Zodra de computer in de
sluimer- of slaapstand gaat, wordt een afdruk van het RAM-geheugen gemaakt
(opgeslagen in het bestand HIBERFIL.SYS) waarmee de computer bij het
ontwaken direct de draad weer kan oppakken. De sluimer-/slaapstand wordt vaak
bij laptops gebruikt om zodoende de accu te sparen. Wordt de slaapstand
uitgeschakeld (via het onderdeel Energiebeheer van het
configuratiescherm, taak Wijzigen wanneer de computer in de slaapstand gaat),
dan kan het bestand HIBERFIL.SYS (ook wel hibernation file
genoemd) net zo goed worden verwijderd (als dat nog niet was gebeurd). Dit kan
flink wat ruimte besparen aangezien de afdruk van het RAM-geheugen exact zo
groot is als het RAM-geheugen zelf… Start hiervoor de Opdrachtprompt
(startmenu, Alle programma’s, Bureau-accessoires) met aanvullende
administratorrechten (door met rechts op de snelkoppeling te klikken en te
kiezen voor Uitvoeren als administrator) en geef het commando POWERCFG
/hibernate OFF. Is de slaap-/sluimerstand achteraf toch weer gewenst? Met
het commando POWERCFG /hibernate ON kan het bestand weer in ere worden
hersteld.
C:\System Volume Information (verborgen)
Deze map is noodzakelijk voor de systeem- en bestandsherstelfunctie van Windows Vista. De herstelfunctie is standaard
alleen van toepassing op de C:-schijf maar kan ook voor de andere schijven worden in- en uitgeschakeld (via het configuratiescherm,
onderdeel Systeem, Geavanceerde systeeminstellingen in het taakvenster, tabblad Systeembeveiliging).
Door het uitschakelen van de systeembeveiliging van een bepaalde schijf worden
de eerder gemaakte herstelpunten (noodzakelijk voor de systeem- en bestandsherstelfunctie)
verwijderd, en daarmee de bijbehorende map geleegd (de map
System Volume Information zelf kan niet worden verwijderd). Wees hier
wel voorzichtig mee want zonder herstelpunten is systeemherstel voor de betreffende
schijf niet meer mogelijk! Nieuwe herstelpunten kunnen pas weer worden
aangemaakt (met de knop Maken) nadat systeem- en bestandsherstel weer is geactiveerd.
Als alternatief kunnen de herstelpunten ook worden verwijderd zonder de systeemherstelfunctie uit te schakelen: ga naar de functie Schijfopruiming, tabblad Meer opties, onderdeel
Systeemherstel en schaduwkopieën, knop Opruimen. Groot voordeel van
dit alternatief is dat het laatste herstelpunt wordt behouden!
C:\PAGEFILE.SYS (virtueel geheugen)
De pagefile (het 'virtueel geheugen') wordt gebruikt zodra het snelle RAM-geheugen niet meer toereikend is: gegevens
worden dan tijdelijk naar het bestand PAGEFILE.SYS op de harde schijf
weggeschreven. Beschikt de computer over veel RAM-geheugen (2 Gb of meer) en draaien er geen programma's met een groot geheugengebruik, dan kan het virtueel geheugen
eventueel worden uitgeschakeld. De pagefile kan ook worden verplaatst naar een andere
(snellere) partitie. Het instellen van de pagefile is behandeld op de pagina
optimale instellingen Windows Vista.
C:\Windows\SoftwareDistribution
In deze map wordt de informatie voor
Windows/Microsoft Update
opgeslagen, inclusief de gedownloade en inmiddels geïnstalleerde Windows-updates. Deze map kan vanwege het grote aantal
essentiële en aanvullende updates in de loop van de tijd vrij omvangrijk worden.
De map SoftwareDistribution kan niet zomaar worden verwijderd, daarvoor moet eerst de service Windows
Update worden gestopt. Klik hiervoor met rechts op de service in het onderdeel
Windows Services
en kies voor Stoppen. Na enkele seconden kan de map C:\Windows\SoftwareDistribution
(inclusief inhoud) worden verwijderd, waarna de betreffende service weer kan worden opgestart. Nadat
de service weer actief is gemaakt, wordt de betreffende map vanzelf opnieuw aangemaakt (de update-geschiedenis
is hiermee ook verwijderd, maar dat is niet erg). Tot slot moeten bij Windows
Update (bereikbaar via het configuratiescherm) de optie Updates voor
andere Microsoft-producten downloaden nog worden geactiveerd zodat niet
alleen de Windows-updates maar ook die van de andere Microsoft-producten kunnen
worden gedownload en geïnstalleerd. Het op deze wijze verwijderen van de map
SoftwareDistribution
maakt niet alleen ruimte vrij, maar is tevens een oplossing voor verscheidene
Windows
Update-problemen.
Undo-bestanden van SP1 en SP2 verwijderen
Is de installatie van beide servicepacks met succes afgerond en werkt Windows
naar tevredenheid, dan kunnen de bestanden voor het ongedaan maken van de
installatie van beide servicepacks (de zogenaamde undo-bestanden) worden
verwijderd. Hiermee wordt namelijk al snel enkele Gb’s aan schijfruimte
vrijgemaakt! Gebruik hiervoor het commando COMPCLN (in het startmenu bij
Zoekopdracht starten). Nadat met de J-toets akkoord is gegaan,
worden de undo-bestanden van Service Pack 1 en Service Pack 2 definitief
verwijderd. Let op: COMPCLN is de opvolger van VSP1CLN uit Service
Pack 1 en is alleen beschikbaar nadat Service Pack 2 is geïnstalleerd.
Prullenbak
Wellicht overbodig te vermelden, maar na het verwijderen van de nodige bestanden
moet ook de prullenbak nog even worden geleegd. Dit kan met een rechter muisklik
op de prullenbak in het bureaublad, optie Prullenbak leegmaken. De toetscombinatie
SHIFT-DEL verwijdert bestanden overigens direct, buiten de prullenbak om.
Voorbeeld films van Windows Media Center
De map C:\Gebruikers\Public\Recorded TV\Sample Media bevat enkele standaard door Windows opgeslagen voorbeeld-videofragmenten.
Deze bestanden kunnen zonder problemen worden verwijderd.
Lukt het niet een bepaald bestand te verwijderen of te verplaatsen omdat het door een proces bezet wordt gehouden? De boosdoener is in veel gevallen eenvoudig te achterhalen en te beëindigen met de tool Process Explorer (download: www.microsoft.com, een zeer geschikte vervanger voor Windows Taakbeheer). Klik in de menubalk van Process Explorer op Find, Find Handle or DLL en voer de naam van het bezette bestand in om de de naam van het verantwoordelijke proces op te sporen. Dit proces kan vervolgens in het basisscherm worden beëindigd door er met rechts op te klikken en te kiezen voor Kill Process. Is het Process Explorer te ingewikkeld dan kan in de 32-bits versie van Windows een geblokkeerd bestand ook altijd nog op eenvoudige wijze met een tool als Unlocker (download: http://download.cnet.com/Unlocker/3000-2248_4-10493998.html) worden vrijgegeven.
TIP: In Windows wordt standaard Windows Taakbeheer (toegankelijk met de toetscombinatie CTRL-SHIFT-ESC) gebruikt voor het beheren van de processen. Heeft u liever Process Explorer als standaard beheerder, dan kan dat worden ingesteld via Options, Replace Task Manager.
Wilt u nog meer schijfruimte vrijmaken dan is het wellicht interessant eerst te onderzoeken welke bestanden en programma’s de meeste ruimte in beslag nemen. SpaceSniffer (download: www.uderzo.it/main_products/space_sniffer/) en Disktective (download: www.disktective.com) kunnen daarbij goed van pas komen!
Voordat er een back-up van het systeem wordt gemaakt, is het verstandig eerst de C:-schijf nog even te defragmenteren. Bij een 'gefragmenteerde' harde schijf zijn bestanden in delen op de harde schijf opgeslagen. Dit komt omdat Windows bij het opslaan van een bestand zoekt naar de eerstvolgende beschikbare ruimte op de schijf, zonder te controleren of de ruimte groot genoeg is voor het bestand. Is de ruimte te klein, dan plaatst Windows de rest van het bestand op een andere vrije locatie, net zo vaak totdat het hele bestand is geplaatst. Een groot bestand kan zo in meerdere delen gesplitst op de harde schijf staan, met onnodige vertraging tot gevolg. Het defragmenteren van de harde schijf creëert weer wat orde in deze chaos. De volgorde van de bestanden op de schijf wordt aangepast, zodat de meest gebruikte bestanden vooraan komen te staan. Dit alles met het beoogde resultaat: snelheidswinst.
Standaard wordt het defragmenteren van de harde schijf automatisch wekelijks op de achtergrond uitgevoerd. Omdat het defragmenteren een lagere prioriteit krijgt dan andere processen, is er normaal gesproken weinig van te merken. Is de automatische defragmentatie uitgeschakeld dan is het ook mogelijk het defragmenteren handmatig te starten via het startmenu, Alle Programma's, Bureau-accessoires, Systeemwerkset, onderdeel Schijfdefragmentatie. Klik in dit venster op de knop Nu defragmenteren om de schijfdefragmentatie handmatig te starten. Standaard worden alle partities gedefragmenteerd, met de knop Volumes selecteren kunnen eventueel partities worden uitgesloten (deze optie is beschikbaar na installatie van SP1).
LET OP: De defragmentattietool van Windows doet zijn werk net zo goed als of zelfs beter dan andere tools voor het defragmenteren van de (systeem)bestanden op een harde schijf. Er hoeft dus geen gebruik te worden gemaakt van alternatieve tools! Wordt toch gebruik gemaakt van een alternatieve tool, deactiveer dan de optie Gepland uitvoeren (aanbevolen) in het venster van Windows Schijfdefragmentatie zodat wordt voorkomen dat de bestanden wekelijks naar een nieuwe locatie worden verplaatst.
Ook het defragmenteren van het register kan een besparing van de systeembronnen opleveren: op een verse Windows Vista-installatie met de nodige updates en geïnstalleerde software is in de regel een 10% kleiner register mogelijk! Met de gratis tool NT Registry Optimizer (download: www.snapfiles.com/get/ntregopt.html) kan het defragmenteren van het register goed en snel worden uitgevoerd. Deze tool moet wel met administratorrechten worden opgestart (door met rechts op het icoontje te klikken en te kiezen voor Als administrator uitvoeren). Lees de pagina register bewerken en defragmenteren voor uitgebreide informatie over dit onderwerp.
 |
This page is also available in english: | |
Home Windows XP Windows Vista Windows 7 Beveiliging Software Netwerk/internet Herinstallatie Systeembeheer WWW