Een schermafdruk (PrintScreen) en PDF-bestanden maken

Op deze pagina worden extra afdrukmogelijkheden besproken, waaronder het maken van een PDF-bestand. Daarbij komen programma's als HoverSnap, PDFCreator en FinePrint aan bod, wellicht dat u er een toepassing voor kunt verzinnen in uw eigen situatie!

Schermafdruk maken met de PrintScreen-toets

Met de PrtScr-toets (op de meeste toetsenborden rechts naast de F12-toets) kan een schermafdruk (ook wel screendump) van het gehele scherm worden gemaakt (gebruik de combinatie ALT-PrtScr voor een schermafdruk van het actieve venster in plaats van van het gehele scherm). De schermafdruk wordt dan als afbeelding op het klembord geplaatst en kan met de plakfunctie (de toetscombinatie CTRL-V) eenvoudig in een willekeurig document worden geplaatst.


Deze functie is vooral handig wanneer een afbeelding van (een deel van) het beeldscherm moet worden vastgelegd om te bewaren of aan derden te overleggen (bijvoorbeeld voor het maken van een computermanual in een tekstverwerker als Word, voor het maken van een print van het bureaublad zodat de indeling van snelkoppelingen na herinstallatie van Windows gemakkelijk kan worden hersteld of om foutmeldingen per e-mail naar een kennis te sturen).

LET OP: Een afbeelding (schermafdruk) kan alleen in een e-mail worden geplakt wanneer als opmaak HTML wordt gebruikt. Niet alle e-mailprogramma’s ondersteunen het plakken van een afbeelding in een e-mailbericht: bij Outlook Express en Windows Mail is het alleen mogelijk een schermafdruk mee te sturen wanneer deze eerst als plaatje is opgeslagen (bijvoorbeeld door deze eerst in Paint te plakken en vervolgens als afbeelding op te slaan). De schermafdruk kan vervolgens via Invoegen, Afbeelding aan het e-mailbericht worden toegevoegd (en dus niet met de plakfunctie CTRL-V)..

Een schermafdruk als bestand opslaan

Het maken van een schermafdruk hoeft dus nu geen problemen meer te geven. Het zou echter gemakkelijk zijn als je een schermafdruk zou kunnen vastleggen in een bestand. U kunt natuurlijk de schermafdrukken in een Word-bestand bewaren, maar daarmee worden de bestanden niet opgeslagen in het gangbare formaat voor afbeeldingen. Er zijn ook programma’s waarmee een schermafdruk als bestand kan worden opgeslagen, dit biedt verschillende voordelen:

Windows Vista/7 is uitgerust met het Knipprogramma (startmenu, Alle programma’s, Bureau-accessoires) niet alleen een schermafdruk kan worden gemaakt, maar die de selectie ook direct als een bestand opslaat. Helaas zit deze functie niet in Windows XP, maar het freeware programma HoverSnap (download: www.hoverdesk.net/freeware.htm) heeft vergelijkbare eigenschappen en kan dus prima als vervanger voor het knipprogramma worden gebruikt.

Een afdruk maken met HoverSnap

Nadat het programma is geïnstalleerd, verschijnt rechts onderin het systeemvak een icoontje van HoverSnap. Klik hierop met rechts om de instellingen aan te passen:

Instellingen HoverSnap wijzigen

Onder het kopje Snapshot Format kan het gewenste bestandsformaat worden toegewezen. De meest gebruikelijke bestandsformaten zijn GIF (voor plaatjes tot maximaal 256 kleuren) en JPG voor foto's. Een foto opgeslagen in het GIF-formaat geeft een plaatje met te weinig kleuren om het nog een foto te noemen en een simpel plaatje opgeslagen in het formaat JPG heeft kwaliteitsverlies en neemt doorgaans ook nog eens meer ruimte in beslag. In sommige gevallen kan ook worden gekozen voor het formaat BMP, doe dit alleen als er sprake is van meer dan 256 kleuren maar waarbij het niet om een foto gaat (dit is meestal het geval bij een afdruk van het gehele scherm inclusief de Windows-menu's). Er zijn nog andere bestandsformaten voor foto's en plaatjes, maar die zijn voor dit verhaal niet relevant.

TIP: De bestandsextensies worden in de Windows Verkenner standaard verborgen. De optie Extensies voor bekende bestandstypen verbergen kan via Extra, Mapopties, tabblad Weergave worden uitgezet. Dat maakt het een stuk gemakkelijker het bestandsformaat te bepalen.

Onder het kopje Files Storage kan worden aangegeven waar het bestand opgeslagen moet worden (in dit geval D:\) en onder welke naam dat zal moeten gebeuren (in dit geval schermafdruk). Wijzig deze instelling zodat de bestanden straks gemakkelijk terug te vinden zijn. Als geheugensteuntje staan bovenin de gebruikelijke snelkoppelingen naar het maken van een schermafdruk. Er zijn drie mogelijkheden:

Met name de laatste optie werkt prettig! Door nu op Hide te klikken, verdwijnt het programma weer naar het systeemvak en kan verder worden gewerkt met HoverSnap. Klik op de toetscombinatie CTRL-PrtScr en de muis verandert in een kruisje. Klik met de muis op de gewenste linker bovenhoek (vasthouden!) en sleep de muis naar de gewenste rechter onderhoek. Het plaatje wordt direct gemaakt onder de eerder opgegeven naam in de eerder opgegeven map. Met de Windows Verkenner kan de naam van het bestand eventueel nog worden aangepast en desgewenst kan het bestand zelf worden verplaatst. Om een idee te geven, hier een JPG schermafdruk van een van de bureaubladen uit Windows Vista.

Afdrukken naar een PDF-bestand met PDFCreator

Een document kan zowel op papier als ‘digitaal’ worden afgedrukt, bijvoorbeeld als een PDF-bestand. Het algemene kenmerk van een PDF-bestand is dat de lay-out van het document wordt weergegeven zoals dat bedoeld was door de maker (de meeste handleidingen en brochures op internet zijn dan ook in het PDF-formaat). Bijkomend voordeel is dat een beveiligd PDF-bestand niet zomaar kan worden aangepast! Dit maakt het PDF-formaat ideaal voor het versturen van een sollicitatiebrief, een factuur of een ander persoonlijk document waarvan het niet wenselijk is dat er wijzigingen in worden aangebracht. PDF-bestanden zijn te lezen met een van de vele gratis readers, bijvoorbeeld het programma Adobe Reader (download: http://get.adobe.com/nl/reader/)! Er zijn verschillende gratis programma’s beschikbaar om zelf PDF-bestanden te maken, een van de betere is PDFCreator (download: www.pdfforge.org/pdfcreator).

PDFCreator installeren
Tijdens de installatie kan de optie PDFCreator Werkbalk desgewenst worden uitgeschakeld. Na afloop van de installatie is er een extra (virtuele) PDF-printer toegevoegd aan de lijst met beschikbare printers. In eerste instantie lijkt het alsof PDFCreator geen ondersteuning biedt voor de Nederlandse taal, maar het is wel degelijk mogelijk de Nederlandse taal als weergavetaal in te stellen: start PDFCreator en ga via Printer, Options naar het onderdeel Languages. Ververs met de knop Refresh List de lijst met beschikbare talen. Selecteer dutch.ini, klik op de knop Install, selecteer bij Current language de optie Nederlands en sluit af met de knop Opslaan.

Een PDF-bestand maken met PDFCreator
Het maken van een PDF-bestand is vrij simpel: druk het geopende document op de reguliere wijze af en selecteer bij de printerkeuze de PDFCreator-printer (in plaats van de normale printer). Het programma vraagt vervolgens naar de diverse kenmerken van het bestand, zoals de titel, datum, auteur, onderwerp en eventueel wat trefwoorden (u bent niet verplicht deze waarden te wijzigen en/of in te vullen). Nadat er op de knop Opslaan is geklikt, wordt de gewenste opslaglocatie gevraagd (de laatst gebruikte locatie wordt onthouden voor de volgende sessie). Is er gekozen voor een beveiliging van het PDF-bestand, dan wordt in het daaropvolgende scherm gevraagd naar het wachtwoord waarna het PDF-bestand wordt aangemaakt.

Kies eventueel bij het invullen van de kenmerken van het PDF-bestand de knop Opties om de standaardinstellingen aan te passen. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk via PDF, tabblad Beveiliging extra beveiligingen in het PDF-bestand aan te brengen zoals de mate van encryptie en het vastleggen van beperkingen voor de lezer (de mogelijkheid te printen, teksten te kopiëren of wijzigen aan te brengen). Via het menuonderdeel Opslaan kan de standaard auteur worden aangepast.

Beveiligingsinstellingen van een PDF bestand gemaakt met PDFCreator.

LET OP: PDFCreator werkt prima onder Windows Vista, mits het programma op de achtergrond actief is (dit is te controleren aan de aanwezigheid van het icoontje van PDFCreator in het systeemvak).

TIP: Ook met PrimoPDF (download: www.primopdf.com), CutePDF Writer (download: www.cutepdf.com/products/cutepdf/writer.asp) en PDF995 (download: www.pdf995.com/download.html) kunnen gratis PDF-bestanden worden gemaakt. Deze programma's werken nagenoeg op gelijke wijze, u kunt zelf uitproberen welke u het prettigst vindt werken.

2 pagina's op 1 A4-tje afdrukken

Het programma FinePrint (download: www.fineprint.com/products/fineprint) print op eenvoudige wijze 2 (of meer) pagina's op één A4-tje. Het programma FinePrint installeert zich ook als virtuele printer (net als bij PDFCreator). Bij de installatie wordt gevraagd FinePrint als standaard printer te installeren: doe dit niet (deze printer wordt namelijk alleen gebruikt bij het afdrukken van meerdere pagina's op één A4-tje). Door nu meerdere afdrukken te sturen naar de printer FinePrint (in plaats van naar de standaard printer), is er de mogelijkheid twee pagina's naast elkaar op één A4-tje af te drukken op een van de vaste printers. Kies daarvoor onderaan de gewenste printer en klik op Print & Close. Helaas wordt bij de gratis versie een reclameboodschap onderaan elke pagina afgedrukt, waardoor de gratis versie wellicht alleen geschikt is voor privégebruik. Desondanks is dit programma goed te gebruiken om papier en inkt te besparen bij het afdrukken van bijvoorbeeld een handleiding.




This page is also available in english:
Creating a screen dump (PrintScreen) and PDF files






Home   Windows XP   Windows Vista   Windows 7   Beveiliging   Software   Netwerk/internet   Herinstallatie   Systeembeheer   WWW