Stap 2: Partitioneren en formatteren van de harde schijf

In veel gevallen is de harde schijf standaard ingedeeld in slechts één partitie (de C:-schijf) met daarop het Windows-besturingssysteem, de geïnstalleerde software en alle persoonlijke gegevens. Is men tevreden met een dergelijke partitie-indeling (en zijn er geen voornemens een systeemback-up te maken), dan is het onnodig de harde schijf opnieuw te partitioneren: tijdens de setup van Windows kan deze partitie gewoon als bestemming voor het nieuwe besturingssysteem worden aangewezen. Nadat is gekozen voor een (snelle) formattering worden alle nog aanwezige bestanden op de partitie automatisch verwijderd.

De voordelen van meerdere partities
Door de persoonlijke gegevens op een aparte datapartitie te plaatsen (en deze zodoende te scheiden van het besturingssysteem), wordt het overzicht beter behouden. Een extra partitie biedt ook mogelijkheden voor het maken van een systeemback-up (zie stap 10). Een dergelijke partitie-indeling maakt het overigens gelijk een stuk eenvoudiger met een programma als SyncBack regelmatig én automatisch een back-up van deze bestanden te maken.

De ideale partitie-indeling
Het is verstandig voor de systeempartitie 20-30 Gb (minimaal 5-10 Gb) te reserveren voor een Windows XP-installatie en minimaal 40-50 Gb voor een Windows Vista-installatie. De resterende ruimte op de harde schijf kan voor andere doeleinden worden gebruikt, zoals een aparte partitie voor de persoonlijke data (bij voorkeur de D:-schijf, geformatteerd met het bestandssysteem NTFS). Een extra partitie van 20 tot 30 Gb (minimaal 5-10 Gb voor XP en 20-30 GB voor Vista), geformatteerd met het bestandssysteem FAT32 (bij voorkeur de E:-schijf) komt op een later tijdstip van pas bij het maken van een systeemback-up van Windows.

Een voorbeeld van een dergelijke partitie-indeling (in Windows Schijfbeheer):

Wanneer partitioneren?
Het aanpassen van de partitie-indeling kan vooraf, tijdens of na afloop van de setup:

• Vooraf aanpassen
  Voor het vooraf aanpassen van de partitie-indeling kan gebruik worden gemaakt van een opstartbare CD met partitioneringssoftware, zoals de GParted Live CD. Het vooraf partitioneren met behulp van dergelijke partitioneringssoftware biedt meer flexibiliteit maar is niet noodzakelijk.
• Tijdens de setup aanpassen
  De Windows-software heeft voldoende mogelijkheden om een eenvoudige partitie-indeling aan te maken. Tijdens de setup vraagt Windows op welke partitie het besturingssysteem moet worden geïnstalleerd. Dit is het moment waarop de bestaande partities kunnen worden verwijderd om vervolgens een nieuwe systeempartitie aan te maken. Onder Windows XP kunnen reeds aanwezige partities worden verwijderd met de D-toets. Onder Windows Vista is deze procedure met de verbeterde interface zelfs nóg eenvoudiger.
  Tijdens de setup hoeft alleen de nieuwe partitie voor het besturingssysteem Windows te worden aangemaakt. De overige partities kunnen met Windows Schijfbeheer (bereikbaar via het onderdeel Systeembeheer van het configuratiescherm, Computerbeheer) achteraf worden aangemaakt. Ook de toegewezen schijfletters van deze partities, DVD-spelers en kaartlezers kunnen in Windows Schijfbeheer naar wens worden aangepast.
• Achteraf aanpassen
  Ook achteraf is het mogelijk de partitie-indeling aan te passen, in de praktijk stuit dat echter vaak op problemen. Voor het achteraf verkleinen van de systeempartitie (met behoud van gegevens) is de keus beperkt: de meeste (gratis of commerciële) partitioneringstools zijn niet geschikt, niet betrouwbaar of kunnen niet overweg met de vernieuwde NTFS-partitie van Windows Vista. Een goed partitioneringsprogramma is Paragon Partition Manager, een professioneel doch betaalbaar softwarepakket. Onder Windows Vista is het overigens ook mogelijk de Windows-partitie (met behoud van gegevens) achteraf te verkleinen met behulp van de tool Windows Schijfbeheer, de maximaal haalbare verkleining is echter in veel gevallen teleurstellend.

PARTITIONEREN IN GEVAL VAN EEN RECOVERY-PROCEDURE?

Is de computer voorzien van een door de fabrikant aangebracht recovery-systeem, dan is het vooraf opnieuw partitioneren van de harde schijf niet altijd mogelijk. Afhankelijk van het toegepaste type recovery-procedure functioneert de recovery na het aanpassen van de partities niet meer naar behoren, verschijnt er een foutmelding of wordt een aangebrachte partitie-indeling automatisch weer ongedaan gemaakt. Is een afwijkende partitie-indeling toch wenselijk, dan zal het opnieuw partitioneren achteraf moeten plaatsvinden. De pagina over het verkleinen van de Windows-partitie in het geval dat er sprake is van een recovery-partitie gaat uitgebreid in op dit onderwerp.

Formatteren van de Windows-partitie
De aangemaakte partities op de harde schijf kunnen met behulp van het formatteren worden voorzien van een nieuwe bestandsindeling. Tijdens de setup van Windows wordt gevraagd of de voor Windows te gebruiken partitie moet worden geformatteerd. Door de partitie te formatteren (bij voorkeur in het bestandsformaat NTFS), wordt deze klaargemaakt voor de installatie van het besturingssysteem.

LET OP: Zowel bij het partitioneren van de harde schijf als bij het formatteren van de partities worden alle bestaande gegevens op de betreffende schijf/partitie verwijderd. Maak dus eerst een back-up van de persoonlijke gegevens!

Zie de desbetreffende pagina's voor meer informatie over het partitioneren van de harde schijf en het formatteren van partities.

(Klik hier voor het volledige 10-stappenplan voor het herinstalleren en optimaliseren van Windows)