Windows-partitie verkleinen i.g.v. een recovery-partitie

Een recovery-systeem bevat een door de fabrikant bewerkte Windows-setup (naast alle benodigde software en drivers bevat deze helaas ook nutteloze software en ongewenste sluikreclame). Het betreft hier altijd een goedkopere OEM-versie van Windows waarbij de fabrikant verplicht zorg moet dragen voor de serviceverlening. Microsoft stelt als voorwaarde aan computerleveranciers dat een klant zelfstandig Windows opnieuw moet kunnen installeren. Voor de fabrikant is het leveren van een installatie-CD of DVD echter vrij kostbaar. Er wordt daarom meestal gekozen voor het toepassen van een recovery-partitie, eventueel aangevuld met de optie dat de klant zelf een recovery-CD of -DVD kan branden.

Pluspunt van een recovery-partitie is een beduidend eenvoudigere Windows-installatie omdat alle benodigde software en drivers direct worden meegenomen. Dit is dan ook het enige voordeel, want verder is er geen reden om blij te zijn met een recovery-partitie: het gaat ten koste van schijfruimte, en in het geval de harde schijf defect raakt is de recovery-partitie foetsie en moet de computer terug naar de winkel. Het grootste bezwaar is echter dat het wijzigen van de partitie-indeling vanwege de gehanteerde recovery-procedure een erg lastige klus is. Een geleende OEM-installatie-CD/DVD (in geval van Windows XP moet dat van dezelfde Windows-versie zijn) kan in veel gevallen uitkomst bieden, maar gebruik dan wel de eigen productcode (meestal te vinden op de sticker aan de zij- of achterkant van de pc)! Levert de productactivering problemen op, dan zit er niets anders op dan alsnog gebruik te maken van de recovery-partitie.


Het verkleinen van de Windows-partitie

Is bij de herinstallatie van Windows een kleinere Windows-partitie gewenst (om bijvoorbeeld ruimte te maken voor een datapartitie), dan moet deze voor óf na de recovery-procedure worden verkleind. Bij het vooraf verkleinen wordt de Windows-partitie eerst verwijderd, om deze vervolgens opnieuw (in verkleinde omvang) aan te maken. Vindt het verkleinen van de Windows-partitie achteraf plaats, dan zal dat met behoud van gegevens moeten gebeuren. Dit is echter geen klusje zonder risico’s! Want hoewel de betere (commerciële) partitioneringsprogramma's (zoals Paragon Partition Manager) de NTFS-partitie van Windows meestal wel zonder problemen kunnen verkleinen, kan het vernieuwde NTFS-bestandssysteem van Windows Vista/7 voor grote problemen zorgen. En hoewel het met Windows Schijfbeheer onder Windows Vista/7 redelijk veilig is om partities met behoud van gegevens te verkleinen, is het resultaat vaak bedroevend: de partitie kan in veel gevallen slechts beperkt kleiner worden gemaakt. Het is daarom beter (en in sommige gevallen zelfs noodzakelijk) de Windows-partitie opnieuw aan te maken vóórdat de recovery-procedure wordt opgestart. Verwijder overigens nooit de recovery-partitie!

Opstarten recovery-procedure Windows XP

Bij Windows XP zijn er voor het opstarten van de recoery procedure twee mogelijkheden: eerst de recovery-procedure doorlopen (zoals dat door de fabrikant wordt voorgeschreven) en daarna de Windows-partitie met behoud van gegevens verkleinen, of eerst de harde schijf opnieuw partitioneren om vervolgens de recovery-procedure op te starten. In het laatste geval moet de recovery-partitie handmatig worden geactiveerd (dat gaat het gemakkelijkst met EFDISK). Nadat de recovery-partitie actief is gemaakt en de computer opnieuw is opgestart, wordt de recovery-procedure automatisch in gang gezet. De recovery-partitie is namelijk meestal voorzien van een eigen besturingssysteem (de Windows Preinstalled Environment) waarmee de door de fabrikant bewerkte Windows-setup automatisch kan worden gestart. Bestaat de recovery-procedure uit het terugzetten van een image van de Windows-partitie (in plaats van het doorlopen van de Windows-setup), dan wordt de harde schijf waarschijnlijk automatisch opnieuw gepartitioneerd en zal alsnog getracht moeten worden de partitie te verkleinen. Probeer tijdens de setup waar mogelijk het opnieuw partitioneren van de harde schijf te vermijden, anders worden de zojuist aangemaakte partities wellicht weer verwijderd. De setup kan verder volgens de standaard procedure doorlopen worden.

Opstarten recovery-procedure Windows Vista/7

Onder Windows Vista/7 is het een ander verhaal. Windows Vista/7 wordt namelijk niet op de juiste manier geïnstalleerd wanneer de recovery-partitie handmatig wordt geactiveerd. Het gevolg is dat er tijdens het opstarten van het besturingssysteem op de recovery-partitie (de Windows Preinstalled Environment) een probleem ontstaat bij het toekennen van de schijfletters (met alle gevolgen van dien!). Het is daarom noodzakelijk dat de recovery-procedure via de bootmanager van de Windows-partitie wordt opgestart. Bij het verwijderen van de Windows-partitie (noodzakelijk voor het opnieuw partitioneren) wordt echter ook de bootmanager met bijbehorende gegevens verwijderd (de bootmanager is namelijk standaard in de bootsector van deze partitie geïnstalleerd)! Het is daarom noodzaak deze bootgegevens (Boot Configuration Data, BCD) eerst veilig te stellen vóórdat de Windows-partitie wordt verwijderd. Pas nadat de nieuwe Windows-partitie is aangemaakt en de bootmanager is hersteld, kan de recovery-procedure worden opgestart.

Veiligstellen en terugzetten Boot Configuration Data (BCD)
Het veiligstellen en terugzetten van de BCD (gebruik hiervoor bij voorkeur een USB-stick) wordt uitgevoerd via de Opdrachtprompt. Normaal gesproken kan de opdrachtprompt vanuit Windows worden benaderd, op het moment van terugzetten van de BCD is het besturingssysteem echter niet meer aanwezig (omdat de Windows-partitie op dat moment al is verwijderd). De opdrachtprompt moet daarom worden geopend door op te starten vanaf een Windows Vista/7-DVD (deze moet bij Windows Vista worden geleend, bij Windows 7 kan een systeemherstelschijf worden aangemaakt via het configuratiescherm, onderdeel Back-up maken en terugzetten, taak Een systeemherstelschijf maken...). Omdat het belangrijk is te weten of het terugzetten van de BCD zal lukken, kan het veiligstellen beter óók buiten Windows om worden gedaan.

Het benaderen van de opdrachtprompt buiten Windows om gaat als volgt: start op vanaf een Windows Vista/7-DVD. Doorloop de setup en kies na de taal- en toetsenbordinstellingen voor Uw computer herstellen, selecteer de Vista/7-partitie, klik op Volgende en kies Opdrachtprompt. Met het commando BCDEDIT /export "G:\WINDOWSPC.BCD" wordt de BCD in het bestand G:\WINDOWSPC.BCD veiliggesteld, en met het commando BCDEDIT /import "G:\WINDOWSPC.BCD" wordt deze weer hersteld (verander de schijfletter G: in de schijfletter van de back-uplocatie!). Met het commando EXIT wordt de opdrachtprompt weer verlaten. Als (tijdrovend) alternatief kan ook eerst Windows Vista/7 met de geleende DVD worden geïnstalleerd (zonder een productcode in te voeren) om deze vervolgens met de recovery-procedure te overschrijven.

Opstarten vanaf de recovery-partitie
Nadat de BCD is hersteld, kan deze met het commando BCDEDIT (of BCDEDIT /v voor een uitgebreide weergave) worden weergegeven. Staat de verwijzing naar de recovery-partitie er niet bij, dan kan deze alsnog worden toegevoegd met het commando BCDEDIT /create /d "Recovery procedure starten" /application osloader. Dit commando maakt een nieuwe vermelding aan in het opstartmenu, welke wordt geïdentificeerd met een unieke GUID-reeks in het formaat {xxxxxxxx-xxxx-xxxx-xxxx-xxxxxxxxxxxx}. Deze GUID is belangrijk bij het verder afstellen van de opstartopties voor de recovery-partitie. De volgende commando's moeten nog worden uitgevoerd om de nieuwe verwijzing bruikbaar te maken in het opstartmenu (vervang GUID met de eigen unieke reeks en wijzig de schijfletter (in dit voorbeeld F:) in de daadwerkelijke schijfletter van de recovery-partitie):

BCDEDIT /set {GUID} path \Windows\system32\boot\bootloader.exe
BCDEDIT /set {GUID} device partition=F:
BCDEDIT /set {GUID} osdevice partition=F:
BCDEDIT /set {GUID} systemroot \Windows
BCDEDIT /set {GUID} detecthal yes
BCDEDIT /set {GUID} winpe yes

Met de pijltjestoets omhoog wordt de vorige opdracht teruggehaald zodat de code niet elke keer opnieuw ingevoerd hoeft te worden. Eventueel kan het besturingssysteem op de recovery-partitie vervolgens met het commando BCDEDIT /default {GUID} als standaard opstartkeuze worden ingesteld. Na het opnieuw opstarten wordt automatisch de (aangepaste) BCD geladen, waardoor de recovery-partitie wordt opgestart. Met de aangemaakte optie Recovery-procedure starten uit het opstartmenu kan vervolgens de door de fabrikant bewerkte setup worden gestart zodat de installatie van Windows Vista op de nieuw aangemaakte partitie in gang wordt gezet.

LET OP: Worden er op een later tijdstip wijzigingen doorgevoerd in de partitie-indeling, dan is het verstandig te controleren of de gehanteerde schijfletters nog wel correct zijn!

Het mag duidelijk zijn dat dit geen simpele procedure is, Microsoft heeft het er niet gemakkelijker op gemaakt! Gelukkig is er ook een tool beschikbaar waarmee wèl gemakkelijk wijzigingen in de BCD kunnen worden doorgevoerd: EasyBCD (download: www.neosmart.net/dl.php?id=1). Zie Microsoft Technet (technet2.microsoft.com) voor meer informatie over het aanpassen van de Boot Configuration Data met het commando BCDEDIT.


SchoonePC






Home   Windows XP   Windows Vista   Windows 7   Beveiliging   Software   Netwerk/internet   Herinstallatie   Systeembeheer   WWW